Sosyal yapı ve değişmede kültürel aktarımın önemi: Iğdır ili örneği
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Maltepe Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, SOSYOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MİKAİL BATU
Danışman: BERFİN VARIŞLI
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Arka plan: Sosyal yapı ve değişmede kültürel aktarım, bu aktarımın sonraki kuşaklar için doğru ve yeterli bir şekilde yapılması büyük önem taşımaktadır. Amaç: Bu çalışma, sosyal değişme perspektifinden somut olmayan kültürel miras olan Nevruz Bayramı'nın aktarım sürecinin Bourdieu'nün ürettiği kavramlar ile incelenmesini amaçlamaktadır. Bu kapsamda Iğdır'da yaşayan Azerbaycan Türklerine odaklanılmış, Iğdır'daki sosyal değişmeye yaklaşımları ve bu değişmenin geleneksel Nevruz kutlamaları üzerine etkileri araştırılmıştır. Yöntemler: Bu tanımlayıcı, kesitsel çalışma Ekim-Aralık 2024 tarih aralığında Iğdır'da yürütülmüştür. Çalışmanın örneklemini Iğdır'da doğup büyüyen ve orada yaşayan 388 kişi -Nicel analiz için- ve yine Iğdır'da doğup orada büyüyen 24 kişi –Altılı, dört odak grup için- oluşturmuştur. Öncelikle Kültürel Miras Farkındalık Ölçeği ve araştırmacı tarafından eklenen sorularla oluşturulan anket kullanılmıştır. Sonrasında elde edilen bulgular doğrultusunda ve literatür desteğiyle oluşturulan nitel sorular oluşturulmuştur. Sonuçlar: Katılımcıların % 80,9'ü Iğdır'da sosyal yapının değiştiğini ve %25'i bu değişimin iyi yönde olduğunu belirtmektedir. Katılımcılar ekonomik koşulların (%90,7) ve eğitim düzeyinin (%89,2) sosyal yapıyı değiştirdiği ifadesine yüksek oranlarda katılmışlardır (sırasıyla %90,7, %89,2). Nevruz Bayramında geçmişten günümüze ritüellerin değiştiği (%74,2) ve Nevruz Bayramının nesilden nesle aktarılmasında sorunlar olduğu (%75) ifadelerine yüksek oranlarda katılım gösterilmiştir. Katılımcıların kültürel miras farkındalığının cinsiyet, yaş, eğitim durumu ve meslek gruplarına göre farklılaştığı belirlenmiştir. Odak grup görüşmelerinden elde edilen verilerde, kültürel mirasın sonraki kuşaklara aktarımı göstererek, anlatarak ve yaparak gerçekleştiği kodu öne çıkmıştır. Kültürel aktarım sürecini kentleşme, toplu konutlar, uygulamayı yapan kişilerin azlığı ve yaşam koşullarının değişmesi gibi başlıkların olumsuz yönde etkilediği görülmüştür.