UBDP programında kültürlerarası farkındalık: Okullararası bir karşılaştırma


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Maltepe Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, EĞİTİM YÖNETİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2020

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: NESLİHAN CANDAN

Danışman: JALE ONUR

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Günümüzde küreselleşmenin ve bunun sonucu olarak uluslararası etkileşimin artması sebebiyle kültürlerarası farkındalık kazanmanın önemi artmaktadır. Yeni nesillerin çokkültürlü ortamlarda belli yaklaşımlar, kültürlerarası bilgi, beceri ve değerlendirmeye dayanan etkili ve doğru etkileşimde bulunma becerisine sahip olması gerekmektedir (Deardorff, 2006). Uluslararası Bakalorya Diploma Programı (UBDP) kültürlerarasılığa ve çokkültürlülüğe dayalı anlayışıyla özellikle Dil A Edebiyat Edebiyat dersi ile gençlerin bu yönde eğitilmesine önemli katkı sağlamaktadır. Bu araştırmada Türkiye'de Milli Eğitim Bakanlığı'nın resmi ulusal programı yanında UBDP uygulayan orta öğretim kurumlarında uygulanan Dil A Edebiyat dersinin kültürlerarası farkındalığa olan etkisi incelenmiştir. Bu bağlamda Dil A Edebiyat dersi veren edebiyat öğretmenlerinin çokkültürlü eğitim kültürel yeterlik algılarının belirlenmesi, Dil A Edebiyat dersi alan öğrencilerin kültürlerarası iletişim yeterlik düzeylerinin tespit edilmesi ve Dil A Edebiyat dersinin UBDP uygulayan farklı okullardaki uygulama süreçlerinin incelenmesi hedeflenmiştir. Araştırmanın örneklemini UBDP uygulayan beş özel lise, bu liselerde Dil A Edebiyat dersi vermekte olan 39 Türk Dili ve Edebiyatı öğretmeni ve bu dersi almakta olan 152 tane 11. sınıf öğrencisi oluşturmaktadır. Araştırmanın verileri Dil A Edebiyat dersi öğretmenlerine uygulanan Çokkültürlü Eğitim Kültürel Yeterlik Ölçeği (ÇEKYÖ), Dil A Edebiyat dersi alan öğrencilere uygulanan Kültürlerarası İletişim Duyarlık Düzeyi (KİDD) ölçeği ve araştırmaya katılan beş öğretmenle yapılan görüşmelerden elde edilmiştir. Nicel verilerin analizinde SPSS programı, nitel verilerin analizinde ise içerik analizi yöntemleri kullanılmıştır. Araştırma sonucunda UBDP kapsamındaki Dil A Edebiyat dersi veren edebiyat öğretmenlerinin çokkültürlü eğitim kültürel yeterlik düzeyinin yüksek olduğu, Dil A Edebiyat dersi alan öğrencilerin kültürlerarası iletişim farkındalık düzeyinin yüksek olduğu ve UBDP uygulayan farklı okulların Dil A Edebiyat dersi kapsamında kullanacakları eserleri seçerken öncelikli olarak UBDP'nin belirlediği prensipler doğrultusunda hareket etmekle beraber kurumun kendi misyon ve vizyonundan da etkilendiği görülmüştür.