Depremin sosyolojik boyutu: 2020 Elazığ depremzedeleriyle yapılan niteliksel bir araştırma


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Maltepe Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, SOSYOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: GÜLSÜM KİŞİ

Danışman: BERFİN VARIŞLI

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

24 Ocak 2020 tarihinde gerçekleşen Elazığ depremi özelinde depremzedelerin yaşamsal deneyimlerini anlamak amacıyla yapılan bu araştırmada toplumsal cinsiyet perspektifinden yararlanılmaktadır. Araştırmada niteliksel araştırma yönteminin derinlemesine görüşme tekniği kullanılmıştırve katılımcılara kartopu yöntemi ile ulaşılmıştır. Araştırma 2021-2022 yılları arasında Elazığ ilinde gerçekleştirilmiştir. Yapılan araştırmada 24 Ocak 2020 Elazığ depremzedeleri arasından amaçlı örneklem yoluyla seçilmiş 18-65 yaş arasında, farklı sosyo-ekonomik statüden 22 kadın 11 erkek olmak üzere toplamda 33 kişiyle yüz yüze derinlemesine görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Afetlerin sosyolojik açıdan incelenmesi afet sonrası ortaya çıkan sosyolojik bağlamların çözümlenmesi açısından öneme sahiptir. Fiziksel, psikolojik, sosyal ve ekonomik açıdan birçok sonuçları olan depremden erkekler ve kadınlar farklı biçimlerde etkilenmektedirler. Yapılan araştırmada, kadınların yoksulluk ve düşük eğitim seviyesi gibi etkenler ile toplumsal cinsiyet rollerinden kaynaklı olarak afetin olumsuz etkilerine daha açık olduğu bulgusu elde edilmiştir. Erkeklerin de aileyi bir arada tutma, haneye gelir getirme, güvenlik ve barınma ihtiyacını sağlaması toplumsal cinsiyet rollerinden kaynaklı olarak güçlüklerle karşılaştığı bulgusu elde edilmiştir. Bunun yanında araştırmada, depremin yoksullaştırması, pandeminin etkisiyle oluşan katmanlı afet durumu, depremden sonra toparlanmada sermaye biçimlerinin olumlu etkisi gibi bulgular ortaya çıkmıştır. Anahtar Sözcükler: Afet, Afetin Sosyolojik Boyutu, Deprem, Toplumsal Cinsiyet Rolleri, Sermaye biçimleri.