Anaokulunda çocuğu olan çalışan ve çalışmayan annelerin rol memnuniyetine göre depresyon ve kaygı belirtileri düzeylerinin karşılaştırılması
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Maltepe Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Psikoloji Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2010
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MUKADDES BAYRAKTAROĞLU
Danışman: ESMA FİGEN KARADAYI
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:İş yaşamına giderek artan katılımının sonucu olarak, günlük yaşamda birçok role sahip olan kadının psikolojik sağlığının nasıl etkilendiği konusunda birçok araştırma yapılmıştır (Hoffman, 1989; Nye, 1963; Rosenfield, 1989). Özellikle okul öncesi yaşta çocuğu olan, evli kadınların içinde bulundukları durumun, iyilik durumları üzerinde etkili olabildiği görülmüştür.Bu çalışmanın temel amacı, 4-6 yaş arası çocuğu olan, evli çalışan kadınlar ile çalışmayan kadınların, depresyon ve kaygı belirtileri düzeylerini karşılaştırmaktır. Araştırmanın bir diğer amacı ise; konu ile ilgili olduğu düşünülen annenin rol memnuniyeti düzeyinin depresyon ve kaygı bakımından araştırılmasıdır.Araştırmanın örneklemini, İstanbul Üsküdar ilçesinde bulunan 8 özel anaokulunun 2008-2009 eğitim-öğretim yılı içinde eğitim gören 4, 5 ve 6 yaş grubundan seçilen 99'u çalışan, 101'i çalışmayan (ev hanımı) toplam 200 öğrencinin annesi oluşturmaktadır.Araştırmada annelerin demografik bilgilerini elde etmek için ?Kişisel Bilgi Formu?, depresyon belirtileri düzeyini ölçmek için ?Beck Depresyon Ölçeği?, kaygı belirtileri düzeyini ölçmek için ?Durumluk-Sürekli Kaygı Ölçeği? ve rol memnuniyetini ölçmek için ?Annenin Rol Memnuniyeti Soru Formu? kullanılmıştır.Verilerin hesaplanması ve değerlendirilmesi için SPSS 15.0 istatistik paket programı kullanılmış olup, tanımlayıcı istatistiksel metodların yanı sıra, t testi, Anova, Ki-kare testi ve korelasyon analizi uygulanmıştır.Araştırma sonucuna göre, annelerin çalışma durumları ile depresyon belirtileri düzeyleri arasında bir fark bulunmamıştır. Çalışan annelerin durumluk kaygı belirtileri düzeyleri, çalışmayan annelerin durumluk kaygı belirtileri düzeylerinden yüksek bulunmuştur. Annelerin çalışma durumuna göre ise sürekli kaygı düzeyleri arasında bir farklılık görülmemiştir.Annelerin rol memnuniyeti düzeyleri karşılaştırıldığında, toplam rol memnuniyeti puanları ile çalışma durumu arasında fark bulunmazken; ev hanımlarının eş rolü memnuniyet puanlarının, çalışan annelerden daha yüksek olduğu görülmüştür.Annelerin toplam rol memnuniyeti, çalışan/ev hanımlığı rolü memnuniyeti, annelik rolü memnuniyeti, birey rolü memnuniyeti, eş rolü memnuniyeti, eş desteği memnuniyeti ve sosyal destek memnuniyeti puanları ile depresyon ve kaygı puanları arasında negatif yönde bir ilişki bulunmuştur.Ayrıca çalışan annelerin, ev hanımlarından farklı olarak; annelik rolü memnuniyeti, eş desteği memnuniyeti ve sosyal destek memnuniyeti puanları ile depresyon puanları arasında bir ilişki bulunmamıştır. Ev hanımlarında ise çalışan annelerden farklı olarak, sosyal destek memnuniyeti puanı ile kaygı puanı arasında bir ilişki bulunmamıştır.Demografik özelliklere göre yapılan incelemede; lise mezunu çalışan annelerin depresyon belirtileri düzeyinin, üniversite mezunu çalışan annelere göre daha yüksek olduğu görülmüştür. Hizmet sektöründe çalışan annelerin, eğitim ve profesyonel meslek grubunda çalışan annelere göre depresyon ve kaygı belirtileri düzeyleri yüksek bulunmuştur.Araştırmada regresyon analizi sonuçlarına göre; annelerin demografik özellikleri, depresyon ve kaygı belirtileri düzeyindeki varyansa anlamlı derecede katkıda bulunmamış fakat annenin çalışan/ev hanımlığı memnuniyeti ve birey rolü memnuniyeti düzeyi, depresyon ve kaygı belirtileri düzeyindeki varyansa anlamlı derecede katkıda bulunmuştur.Sonuç olarak, kadının çalışma durumundan çok; rolünü nasıl algıladığı ve birey olarak kendinden memnun olup/olmadığı, kadının psikolojik sağlığını belirlediği görülmüştür.Bulgular ilgili araştırma sonuçları doğrultusunda yorumlanmış ve tartışılmıştır.Anahtar Kelimeler: Çalışan Anne, Ev Hanımı, Depresyon, Durumluk-Sürekli Kaygı, Annelik Rolü Memnuniyeti.