Alternatif haber dili arayışları: Barış gazeteciliği ve hak haberciliği perspektifinden Türkiye'deki Suriyeli mülteci haberleri


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Maltepe Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, İLETİŞİM BİLİMLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: FATMA TÜRKKOL

Danışman: İCLAL GÜL BATUŞ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada anaakım medyanın ekonomi politik yapısını eleştiren, alternatif bir habercilik pratiğini ortaya koymak için yayın yaptıklarını belirten haber portallarının metinleri ile içinde bulundukları ekonomi politik yapıların izini taşıyan anaakım medyanın metinleri yan yana getirilmiştir. Böylece, konusu Suriyeli mülteciler olan haber metinleri üzerinden iki yapının metinleri karşılaştırılmış, anaakım medyanın içeriklerine karşı alternatif bir alanın kurulup kurulamadığı ortaya konmak istenmiştir. Cumhuriyet, Sabah ve Sözcü gazeteleri ile anaakım medyanın habercilik pratiği karşısında alternatif bir alan açmak için yayın yaptıklarını belirten Bianet, Diken ve T24 haber portalları çalışmanın örneğini oluşturmaktadır. Barış gazeteciliği ve hak haberciliği, haberin toplanma ve yazım pratiğinde temel değişiklikler yapılması gerekliliğine dair duyulan ihtiyacın sonucudur. Anaakım medyanın ekonomi politik ilişkileriyle şekillen, etik sınırlarını ve haber değeri kavramını buna göre belirleyen bir yapıya karşı, varoluşsal ve pratik bir karşı çıkıştır. Bu yaklaşımların uygulama alanındaki çıktısı, haber konusu olmaya değer görülmeyen hususlara odaklanabilen, haber kaynağını resmi makamlarla sınırlamayan, olayın bizzat muhataplarını önceleyen, tarafları ilan edip ayrıştırmayan, her türden çözüm önerisini dikkate alan, habere konu olan olayı tarihinden koparmayan ve ana odaklanmayan, sayıları haberin kendisi haline getirmeyen bir haber metni olmalıdır. "Eleştirel Söylem Analizi" yönteminin kullanıldığı çalışmanın sonunda, anaakım medyada yer alan haber metinlerinin, resmi kurumların açıklamalarını temel alan, ırk, cinsiyet, inanç ve sınıf ayrımlarının görüldüğü, hedef gösteren, ayıran, tarafları ilan edip bu anlamsal yapıyı yayan bir anlatıya sahip olduğu görülmüştür. Bunun yanında alternatif habercilik yapmak idealiyle yayın yaptıklarını belirten haber portallarının, barış gazeteciliği ve hak haberciliği konusunda literatüre katkı sağlıyor olsalar da Suriyeli mülteciler hakkında, özellikle iç politikayı ilgilendiren konularda, politik kararlara muhalif olurken alternatif habercilik dillerinden uzaklaştıkları, anaakım medyanın habercilik diline yaklaştıkları görülmektedir.