Amerika Birleşik Devletleri-Çin ticaret savaşı ekseninde Dolar ve Yuan
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Maltepe Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, İKTİSAT ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ÖMER NİYAZİ ERTEN
Danışman: İHSAN GÜLAY
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Tarih boyunca kriz dönemlerinde gündeme gelen ticaret savaşları, yakın dönemde ABD'de ortaya çıkan ve kısa sürede tüm dümyaya yayılan 2008 Dünya Finans Krizi'yle gündeme gelmiştir. Ülkeler krizin etkilerini atlatmak için "Yeni Korumacılık" politikalarını gündeme almış ve farklı enstrümanlar ile uygulanmaya başlamıştır. Korumacılık politikaları, nihayetinde kur ve ticaret savaşlarına neden olmuş ve global ekonomide yeni aktörleri ortaya çıkarmıştır. ABD'de 2017 seçimlerini "Ekonomik Milliyetçilik" ve "First America" söylemleriyle kazanan Donald Trump, 2018 yılında bu iki vaadine paralel olarak ABD'yi çeşitli küresel ekonomik örgütlerden ayırmış ve başta Çin olmak üzere dış ticaret açığı verdiği ülkelere karşı ithalat kotaları koymaya başlamıştır. Ekonomide küresel liberalizme aykırı bu gelişmeler olurken Bretton Woods'un yıkılışından bu yana gündemde olan Doların hegemonik gücünün zayıflatılması ve alternatif para birimlerinin rezerv para olabilme meselesi bir kez daha gündeme getirmiştir. Çin Yuan'ının küresel piyasalarda kullanımı artmaya başlamıştır. 2018 yılında "Şanghay Uluslararası Enerji Borsası"nda petrol kontratlarının Yuan ile işleme açılması Çin'in bu konudaki tutumunu ortaya koyar nitelikte olmuştur. Ayrıca Türkiye, Rusya, İran, Çin gibi ülkeler aralarındaki ticarette yerel paralarını kullanmaya başlaması için adımlar atılması, bu durumu destekler niteliktedir. Fakat dünya ekosisteminde ihracı yapılan en büyük emtia olan petrolün Dolar ile alınıp satılması bu durumun bölgesellikten öteye gidemeyip küreselleşemeyeceğini göstermektedir. Tüm bu gelişmeler ışığında Çin'in, ihracatının büyük bir bölümünü Dolar ile yapması, elinde bulundurduğu ABD tahvil ve bono stoku, ihracat avantajını kaybetmemek için Doların Yuan karşısında değer kaybetmesini istememesi ve Yuanı'ı elinde bulundurduğu rezervler sayesinde Dolar karşısında sürekli baskılayarak belli bir seviyede tutarak ihracatını bu sayede istediği seviyeye yükseltmesi, Trump tarafından "kur manipülatörü" olarak ilan edilmesine neden oldu. Trump'ın bu tutumu ABD'nin 2008 Dünya Finans Krizi sonrasında ihracatı arttırmak suretiyle ekonomisini rahatlatmak için yaptığı devalüasyonu getiriyor ki bu da ABD'nin şikayet ettiği durumu kriz döneminde kendisinin yaptığını gösteriyor. IMF, Dünya Bankası ve OECD istatistikleri incelendiğinde Yuan'ın küresel çapta kullanım oranında gözle görülür bir artış olsa da bu oran, Yuan'ın rezerv para olarak tanımlanabilmesi için oldukça yetersiz bir seviyededir. Çalışma, ABD – Çin ticaret savaşları ekseninde Dolar ve Yuan'ın rezerv para statüsünü incelemek amacıyla kurgulanmıştır. Anahtar Sözcükler: Ticaret Savaşları, ABD, Çin, Dolar, Yuan