Beliren yetişkinlik döneminde erken dönem travmatik yaşam olayları ve duygu düzenlemenin psikosomatik deri yakınmaları ile ilişkisinin ve yordayıcı rolünün araştırılması
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Maltepe Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, PSİKOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: DİLAN ÖZBEK
Danışman: HAVVA ÖZDEN BADEMCİ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Beliren yetişkinlik dönemi insan gelişiminde bir geçiş dönemidir. Bu dönemin sorunları Türkiye örnekleminde oldukça az çalışılmış bir alandır. Bu çalışmanın temel amacı psikosomatik deri yakınmalarının yordayıcılarını incelemektir. Erken dönem travmatik deneyimlerin ve duygu düzenlemenin psikosomatik deri yakınmaları ile ilişkisi ve yordayıcılığı incelenmiştir. Aynı zamanda psikosomatik deri yakınmalarında sosyodemografik özelliklerin yordayıcılığı araştırılmıştır. Bu çalışma 372 geç ergenlik dönemindeki katılımcılardan oluşmaktadır. Uygun örnekleme yöntemiyle ulaşılan geç ergenlik dönemindeki katılımcılara çevrimiçi anket yoluyla ulaşılmıştır. Araştırma sırasıyla bilgilendirilmiş onam formu, demografik bilgi formu, Duygu Düzenleme Güçlüğü Ölçeği (DDG), Çocukluk Çağı Travma Ölçeği (ÇÇT) verilmiştir. Bireylerdeki deri yakınmaları demografik Bilgi Formu ile araştırılmıştır. Psikosomatik deri yakınmalarını daha kapsamlı araştırmak adına bileşik deri puanı oluşturulmuştur.Bileşik deri puanı deri yakınmaları sayısı ve bu yakınmalarının şiddeti ve deri hastalıkları tanı sayısı olmak üzere üç değişkenin toplamından oluşmaktadır. Çalışmanın sonuçlarında erken dönem travmatik deneyimlere maruz kalanların daha yüksek bileşik psikosomatik deri yakınması puanı aldıklarını ortaya konulmuştur. Özellikle duygusal istismarın psikosomatik deri yakınmalarının yordayıcısı olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Psikosomatik deri yakınmaları ile duygu düzenleme güçlüğü ve psikosomatik deri yakınmalarının ilişkili olduğu bulunmuştur. Bunlarla beraber, kadın geç ergenler, psikiyatrik tanısı, kronik rahatsızlığı olanlar ve daha yüksek eğitim düzeyine sahip olanların daha yüksek psikosomatik deri yakınmaları gösterdiği sonucuna ulaşılmıştır. Araştırma sonucunda, psikosomatik deri yakınmalarını kadın olmak, erken dönem travmatik deneyimler ve psikiyatrik tanının yordadığı bulunmuştur. Deri hastalıkları tanı sayısını ise kadın olmak, eğitim durumu, erken dönem travmatik deneyimler ve psikiyatrik tanının yordadığı sonucu elde edilmiştir. Bu çalışmanın sonucu geç ergenlik döneminde yaşanan psikosomatik deri yakınmalarını hafifletecek sağaltımlar geliştirilmesi adına önemli bulgular elde edilmiştir.