Sigara içmeyle ilişkili görsel ipuçlarının sigara içme istekliliğine etkisi: Davranışsal aktivasyon sistemi ve davranışsal inhibisyon sisteminin rolü

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Maltepe Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, PSİKOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: OSMAN FATİH ÇITAK

Danışman: BARIŞ ÖZDEMİR

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu araştırmada, sigara içmeyle ilişkili görsel ipuçlarının sigara içme istekliliği üzerindeki etkisinin Davranışsal Aktivasyon Sistemi (DAS) ve Davranışsal İnhibisyon Sistemi (DİS)'ne bağlı bireysel farklılıklar açısından farklılaşıp farklılaşmadığının incelenmesi amaçlanmıştır. Bunun yanı sıra, sigara içmeyle ilişkili ipuçlarının, sigara içme istekliliğindeki etkisi üzerinde bağımlılık düzeyi, yoksunluk düzeyi ve cinsiyet gibi faktörlerin rolü de incelenmiştir. Araştırmada, katılımcılara sigara içmeyle ilişkili görüntüler içeren (ipucu) ve içermeyen (nötr) videolar sunulmuştur. Araştırmanın sonuçları, sigara içmeyle ilişkili görsel ipuçlarının, öznel değerlendirme yoluyla ölçülen sigara içme istekliliğini arttırdığını ortaya koymuştur. Ayrıca, DAS alt boyutu dürtü düzeyi yüksek katılımcıların düşük olan katılımcılara kıyasla, sigara içmeyle ilişkili ipuçları karşısında sigara içme istekliliklerinin daha fazla arttığı gözlenmiştir. Buna karşın, diğer DAS alt boyutları ve DİS'te olduğu gibi, DAS toplam düzeyleri arasında da ipucu kaynaklı sigara içme istekliliklerinde anlamlı bir farklılık gözlenmemiştir. Genel olarak, DAS alt boyutu dürtünün ödül ipuçlarına duyarlılık ile ilişkili olduğu belirtilirken, mevcut araştırma bulgusunun daha önce yapılan benzer araştırmalarla tutarlılık gösterdiği gözlenmiş ve bulgular alanyazındaki kuramsal ve görgül araştırmalarla birlikte tartışılmıştır.