Özel eğitim kurumlarındaki eğitilebilir ve öğretilebilir bireylerle çalışan öğretmenlerin mesleki tükenmişliklerinin incelenmesi: İstanbul ili Anadolu yakası örneği
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Maltepe Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, EĞİTİM BİLİMLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2012
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ALADDİN KARACAN
Danışman: MÜRŞİDE ÖZGELDİ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırma, İş okullarında görev yapan öğretmenler ile Eğitim Uygulama okullarında görev yapan öğretmenlerin mesleki tükenmişlik düzeylerinin incelenmesi amacıyla yapılmıştır.Araştırmanın evrenini, 2011-2012 eğitim-öğretim yılında İstanbul İlinde görev yapan Özel Eğitim Kurumlarındaki Eğitilebilir ve Öğretilebilir bireylerle çalışan öğretmenler oluşturmaktadır. İstanbul İl Milli Eğitim Müdürlüğünden alınan verilere göre Anadolu Yakasında 7 resmi İş Okulu ve 6'da resmi Eğitim Uygulama Okulu ve İş Eğitim Merkezi bulunmaktadır.Araştırma ile ilgili veriler, ?Maslach Tükenmişlik Envanteri? (1982) ve Ergin (1992)'e ile toplanmıştır. İki bölümden oluşan ölçeğin birinci bölümünde kişisel bilgilere, ikinci bölümde, öğretmenlerin tükenmişlik düzeylerini ölçmek için 22 tutum ifadesine yer verilmiştir.SPSS for Windows 20.0 istatistik paket programıyla analiz edilmiştir. Değişkenlerden normal dağılım gösteren ikili grupların (cinsiyet, medeni durum gibi) karşılaştırılmasında bağımsız gruplar t testi, normal dağılım göstermeyen ikili karşılaştırmalarda Mann Whitney U testi, normal dağılım gösteren ikiden fazla grup (kıdem gibi) karşılaştırılmalarında tek yönlü varyans analizi (ANOVA) ve anlamlı faklılaşma olması halinde Scheffe testi, normal dağılım göstermeyen ikiden fazla grup karşılaştırmalarında Kuruskal Wallis H testi ve anlamlı farklılaşma olduğunda ikili gruplamalarla Mann Whitney U testi kullanılmıştır.Sonuçların yorumlanmasında .05 anlamlılık düzeyi ölçüt alınmıştır.Araştırmadan elde edilen bulgular şunlardır;Öğretmenlerin aldıkları tükenmişlik düzeyleri toplam ölçek puanında ve tüm alt boyutlarda ortalamalar düzeyinde olduğu görülmüştür.Cinsiyete göre tükenmişlik düzeylerinde toplam puanlar ile tüm alt boyutlarda istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar tespit edilmemiştir.Medeni duruma göre tükenmişlik ölçeğinin toplam puanlar ile duygusal tükenmişlik ve kişisel başarı alt boyutlarda farklılık tespit edilmezken duyarsızlaşma alt boyutunda farklılık olduğu bekâr olanların evlilere göre daha fazla duyarsızlaşma tükenmişliği yaşadığı görülmektedir.Çocuk Sahibi Olma durumuna göre tükenmişlik ölçeğinin toplam puanlar ile tüm alt boyutlarda farklılık tespit edilmemiştir.Engelli çocuğa sahip olma durumuna göre anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. Aksoy (2007), da özel eğitim öğretmenlerinin tükenmişlik düzeylerini ve tükenmişliği etkileyen bazı demografik ve mesleki değişkenleri incelediği araştırmasında aynı sonuçlara ulaşmıştır.Öğretmenlerin eğitim durumuna göre duygusal tükenmişlik alt boyutunda anlamlı farklılık görülmezken kişisel başarı ve toplam ölçekte anlamlı sonuçlara ulaşılmıştır.Görev yerine göre öğretmenlerin tükenmişlik düzeylerinde ölçeğin toplam puanlar ile tüm alt boyutlarda farklılık tespit edilmemiştir.Mesleki kıdemlerine göre tükenmişlik düzeylerinde ölçeğin toplam puanları ile tüm alt boyutlarda farklılık tespit edilmemiştir.Öğretmenlerin özel eğitimde çalışma süresine göre tükenmişlik düzeylerinde toplam puanlar ile tüm alt boyutlarda farklılık tespit edilmemiştir.Öğretmenlerin sınıfındaki öğrenci sayısına göre tükenmişlik düzeylerine toplam puanlar ile tüm alt boyutlarda farklılık tespit edilmemiştir.Öğretmenlerin aldıkları ücretin memnuniyet durumuna göre duygusal tükenmişlik alt boyutunda anlamlı sonuçlara ulaşılmıştır. Aldıkları ücreti az bulanların tükenmişlik puanlarının yüksek olduğu görülmüştür. Diğer alt boyutlarda ve toplam ölçek puanında anlamlı farklılık görülmemektedir.Öğretmenlerin düşündükleri ücret miktarına göre duygusal tükenmişlik alt boyutunda 4000-4999 arası ücret isteyenlerin tükenmişlik puanlarının yüksek olduğu görülürken diğer alt boyutlarda ve toplam ölçek puanında anlamlı farklılık görülmemektedir.Meslek seçimine göre tükenmişlik düzeylerinde ölçeğinin toplam puanlar ile tüm alt boyutlarda anlamlı farklılık tespit edilmiştir. Mesleğini isteyerek seçenlerin tükenmişlik puanı düşük iken mesleğini istemeyerek seçenlerin tükenmişlik puanları yüksek olduğu görülmüştür.Emekli oluncaya kadar çalışma isteğine göre tükenmişlik düzeylerinin ölçeğinin toplam puanlar ile tüm alt boyutlarda anlamlı farklılık tespit edilmiştir. Çalışma isteği olanların tükenmişlik puanı düşük iken çalışma isteği olmayanların tükenmişlik puanları yüksek olduğu görülmüştür.Üstlerinden takdir görme durumlarına göre tükenmişlik düzeylerinde kişisel başarı alt boyutunda anlamlı farklılık görülmezken diğer alt boyutlarda ve toplam ölçek puanlarında anlamlı farklılık görülmüştür.Öğretmenlerin arkadaş desteği gördüğünü düşünenlere göre tükenmişlik düzeyleri duygusal tükenmişlik alt boyutunda anlamlı sonuçlara ulaşılmıştır.