Yoğun bakım hastalarına doğa temelli müzik dinletisinin ağrı ve fizyolojik parametreleri üzerine etkisi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Maltepe Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, HEMŞİRELİK ANABİLİM DALI (DİSİPLİNLERARASI), Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SÜMEYYE ESERER GÖKÇE
Danışman: GİZEM KUBAT BAKIR
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu araştırma yoğun bakım hastalarında doğa temelli müzik dinletisinin ağrı ve fizyolojik parametreler üzerindeki etkisini incelemek amacıyla deneysel randomize kontrollü bir çalışma olarak gerçekleştirildi. Yöntem: Araştırma, İstanbul'da bir devlet hastanesi'nin yoğun bakım ünitesinde gerçekleştirildi. Araştırma evrenini Mart 2024 ile Mayıs 2024 tarihleri arasında yoğun bakım ünitesine yatışı yapılan hastalar örneklemini ise araştırmaya dahil edilme kriterlerini karşılayan 108 hasta oluşturdu. Hastalar randomizasyon yöntemi ile doğa sesi deney grubu (54) ve rutin uygulamaların yapıldığı kontrol grubuna (54) ayrıldı. Araştırma verileri "Hasta Tanıtıcı Bilgi Formu", "Sayısal Ağrı Skalası" ve "Fizyolojik Parametreler Takip Formu" ile toplandı. Deney grubuna doğa temelli müzik dinletisi uygulanırken kontrol grubuna herhangi bir müdahale yapılmadı. Verilerin analizinde SPSS 22.0 programı kullanıldı ve tanımlayıcı istatistikler, t-testi ki kare testi ile değerlendirildi. Bulgular: Araştırmaya katılan deney grubundaki hastaların yaş ortalaması 58,92±16,46, kontrol grubundakilerin 73,64±5,79 yıl, deney grubunun %51,9'unun kadın, kontrol grubunun %53,7'sinin evli, deney grubunun %24,1'nin çalışmadığı, kontrol grubunun %25,9'nun lise mezunu olduğu saptandı. Kontrol grubundaki hastaların %75,9'da, deney grubundaki hastaların ise %72,2'ninde kronik hastalık bulunduğu, deney ve kontrol grubundaki hastaların %25,9'nun solunum sıkıntısı tanısı ile hastane yatışları olduğu belirlendi. Ön test sonuçlarına göre deney ve kontrol grupları arasında ağrı puanları açısından anlamlı bir fark bulunmazken (p=0,639), sistolik kan basıncı deney grubunda daha yüksek ölçüldü (p<0,05), diğer fizyolojik parametreler açısından gruplar arasında belirgin bir farklılık gözlemlenmedi. Son test sonuçlarına göre, deney grubunda ağrı skoru, sistolik ve diyastolik kan basıncı, nabız hızı ve oksijen satürasyonu açısından olumlu değişimler gözlenirken (p<0,05), kontrol grubunda ağrı skoru, sistolik ve diyastolik kan basıncı, nabız hızı ve solunum hızının arttığı, oksijen satürasyonunun ise azaldığı tespit edildi (p<0,05). Sonuç: Doğa temelli müzik dinletisinin, yoğun bakım hastalarında ağrıyı azaltmada ve fizyolojik parametreleri düzenlemede etkili bir non-farmakolojik yöntem olduğu belirlendi. Bu bulgular doğa temelli müzik uygulamalarının yoğun bakım ünitelerinde hasta bakım süreçlerine dahil edilmesi gerektiğini gösterir. Anahtar Sözcükler: Cerrahi hemşireliği, ağrı, fizyolojik parametre, müzik dinletisi, doğa sesi