Trabzonda serender yapılarının incelenmesi ve yeniden işlevlendirme önerileri

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Maltepe Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, MİMARLIK ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ZÜBEYDE YEŞİLYURT TUNÇ

Danışman: CANDAN ILGIN ÖZÜLKE

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu tezde, Doğu Karadeniz bölgesinde yer alan, geleneksel evler ve ek yapılarından biri olan "serender"ler incelenmektedir. İnceleme yapılırken fiziksel özellikler, çevresel etkenler ve tipolojik farklılıklar ele alınmaktadır. Serender yapılarının kullanım amacı yiyeceklerin depolanması olsa da yapım tekniği ve süslemeleriyle Doğu Karadeniz bölgesinin geleneksel ev dokusunda önemli bir yer tutmaktadır. Doğu Karadeniz'de dışarıya göç sebebiyle köylerinde yaşayan nüfus azalmaktadır. Köyde yaşayan insanların çoğu kış aylarında şehirlere göç edip yaz aylarında köyde yaşamaya devam etmektedir. Köyde kalan kişiler genellikle yaşlı nüfus olduğu için mevcut yapıların yakın zamanda sahipsiz kalarak âtıl duruma düşeceği tahmin edilmektedir. Genç nüfusun sadece yaz aylarında geldiği köylerde artık evlere ek olan serender, merek, ahır, yerli odası gibi mekânlara ihtiyaç duymamaktadır. Günümüzde işlevini yerine getiren serenderler kadar terk edilen serenderler de mevcuttur. Terk edilen serender yapılarının onarımı yapılmadığı takdirde yok olmaya yüz tutmaktadır. Serender ustalarının gelecek kuşağa aktarılamamasından kaynaklı usta sayısı da giderek azalmaktadır. Serender, kullanımı azalan ek yapıların içerisinde fark edilmesi gereken önemli yapılardan biridir. Bu araştırma sonucunda toplanan veriler doğrultusunda yok olmaya başlayan serender yapılarına, yeniden işlev kazandırmak adına öneriler verilmektedir. Anahtar Sözcükler: 1. Serender; 2. Geleneksel Mimari; 3. Yeniden İşlevlendirme