Ortaöğretim Müdürlerinin Eğitim Felsefeleri ve Yönetim Anlayışları: Karma Yöntem Araştırması


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Maltepe Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, EĞİTİM BİLİMLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: NİDA YASEMİN ŞEN

Danışman: SEVİM AŞİROĞLU

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu araştırmanın amacı ortaöğretimde görev alan okul müdürlerinin eğitim felsefelerini ve yönetim anlayışlarını incelemektir. Araştırma karma yöntem kullanılarak yürütülmüştür. Araştırmada nicel aşama için tarama modeli ve nitel aşama için fenomenolojik araştırma modeli tercih edilmiştir. Çalışma grubunu 2023-2024 öğretim yılı içerisinde, İstanbul Anadolu Yakası'nda Ümraniye ve Ataşehir ilçelerinde resmi okullarda görev yapan 102 okul müdürü ve 13 ortaöğretim öğretmeni oluşturmuştur. Nicel ve nitel boyut için, okul müdürleri ve ortaöğretim öğretmenleri kolay ulaşılabilir örnekleme yöntemi kullanılarak belirlenmiştir. Bu araştırmada nicel verilerin toplanması amacıyla ortaöğretim okul müdürlerinin eğitim felsefelerini belirlemek için "Eğitimci ve Öğretmenlere Yönelik Sıfat Çiftlerine Dayalı Eğitim Felsefesi Belirleme Ölçeği", nitel verilerin toplanması amacıyla da ortaöğretim öğretmenlerinin görüşlerini almak için yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Nicel verilerin analizinde frekans değerleri hesaplanmıştır. Nitel verilerin analizinde içerik analizi yönteminden yararlanılmıştır. Yapılan içerik analizine göre 'Yönetim Anlayışı', 'Okul Vizyonuna Bağlılık', ve 'Yönetim Faaliyetleri' olmak üzere üç ana temaya ulaşılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre okul müdürlerinin en çok benimsedikleri eğitim felsefesi akımı "İlerlemeci" olarak belirlenmiştir. Öğretmenlerin çoğunlukla okul müdürlerini; demokratik, anlayışlı, iletişime açık ve öğrenci merkezli olarak tanımladıkları sonucu elde edilmiştir. Okul müdürlerinin genellikle okulun vizyonuna bağlı hareket ettiklerini, akademik ve resmî işler ile ilişki yönetimine öncelik verdikleri ifade edilmiştir. Ancak bazı öğretmen vi görüşleri, otoriter tutumlar, vizyona bağlılıkta zayıflık ve ihmal edilen alanlar gibi eleştirileri de dile getirmişlerdir. Bu durum, okul müdürlerinin yönetim anlayışında destekleyici unsurların öne çıktığını ancak uygulamada bazı alanlarda gelişime ihtiyaç olduğu yönünde sonuç elde edilmiştir.