Öğretmen-öğrenci ilişkileri bağlamında bedenlenen öğretmenlik deneyimlerinin öğretmenlerle niteliksel olarak araştırılması


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Maltepe Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, PSİKOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: EDA ÇAKALOZ

Danışman: HAVVA ÖZDEN BADEMCİ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu araştırma, ilkokul kademesinde çalışan öğretmenlerin öğretmen-öğrenci ilişkileri kapsamında sınıf ortamındaki öğretmenlik deneyimlerinin nasıl bedenlendiğini deneyimsel ve fenomenolojik olarak keşfetmeyi amaçlamaktadır. Bedenlenme, bedenden doğan öznel deneyimi, düşünce, duygu ve hisleri eş zamanı olarak fiziksel bedende nasıl deneyimlendiğine dair bir referansla fark etmeyi işaret eder. Beden, her düşünceye fiziksel duyumsama, kas, duruş ve nefes ritiminde değikliklerle eşlik eder. Böylece bedenlenen deneyimler kelimelerin altında yatan katmanların araştırılmasına olanak sağlayarak otantik deneyimi ortaya koymaktadır. Bu doğrultuda, İstanbul ilinde çalışan yedi ilkokul seviyesinde çalışan öğretmenlerin yarı yapılandırılmış beden odaklı derinlemesine görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Bedenlenen araştırma etiği gözetilerek, görüşmeler sırasında katılımcılarla uyumlanma ilişkisi korunmuştur ve kişinin içsel kaynakları entegre edilmiştir. Araştırmanın veri seti, katılımcıların görüşme esnasındaki sözel anlatı ve bedenin içinden tanımladıkları deneyimlerine ek olarak gözlenen beden duruşları, yüz ifadeleri ve ses tonu gibi gözlenen sözsüz verilerden oluşturulmuştur. Katılımcıların deneyimleri, bedenlenen ve sözel verinin birbiriyle etkileşimine göre betimleyici fenomenolojik analiz yoluyla analiz edilmiştir. Analizlerin sonucunda öğretmenin beden farkındalığını, öğretmenin bakış açısıyla öğretmen-öğrenci ilişkilerini, öğretmenliğin duygusal boyutu ve bilgi kaynağı olarak bedensel duyumsamaları içeren ana temalara ve bu temalara ait alt temalara ulaşılmıştır. Bulgular dikkate alındığında, bütüncül ve sürdürülebilir bir iyilik hali için beden odaklı pratiklerin ihtiyacı görülmektedir. Daha eşitlikçi, erişilebilir ve bütüncül bir sosyal dünyanın inşası için bedenlenen deneyimlerin bir kaynak ve dönüşüm merkezi olabileceği fikri desteklenmiştir. Daha etkin bir öğrenme, kalp-merkezli öğretmen öğrenci ilişkileri ve öğretmenlerin duygusal emeklerinin desteklenmesi için otonom sinir sistemini temel alan teori ve pratiklerin öğretmen eğitim programlarına entegre edilmesi önerilmektedir. Anahtar sözcükler: Bedenlenen deneyim, öğretmen-öğrenci ilişkileri, duygusal emek, bedenlenen araştırma