Teknolojinin etkisinde dilin dönüşümü: Havacılık İngilizce'sinin kullanımı üzerine bir araştırma


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Maltepe Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, İLETİŞİM BİLİMLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2018

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SEV SEDEFOĞLU

Danışman: SELVA ERSÖZ KARAKULAKOĞLU

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Havacılık sektöründe ileri teknoloji ile imal edilmiş sistem, araç ve ekipmanların kullanılması, havacılıktaki haberleşme, bilgi ve veri alışverişi esaslarını göz ardı edilemeyecek şekilde etkilemiştir. Sistem ve araçlar, kokpit, kule, pilot, hava trafik kontrolörleri vb. havacılık camiasında iletişim kaynağı veya haberleşme rolü üstlenmiş canlı veya cansız tüm gönderici ya da alıcı konumunda olan unsurların birbirleri arasında kullandıkları dil de aynı şekilde etkilenip dönüşmüştür. Uluslararası havacılık yasa ve talimatları ile güvence altında bulunan havacılığın global dili olan Havacılık İngilizcesi ve kapsamının altında yer alan hususlar da paralel şekilde değişip genişlemektedir. En önemlisi 'etkileşim' ve 'anlama' dilde yeterlilik seviyesinin belirlenmesi esnasında ölçülen yeterlilikler arasına katılmıştır. Bu araştırmada teknolojinin kokpit personelinin kullandığı Havacılık İngilizcesinin kullanımına etkisi çalışılmıştır. Objektifliği sağlamak adına, örneklem grubu olarak bir hava yolu işletmesinden farklı yaş, uyruk ve tecrübeye sahip 9 pilot seçilmiştir. Havacılıkta ve dilde yaşanan değişimlerin tanığı olan pilotların görüş, algı ve duyumları, bütüncül ve derinlemesine bir yaklaşımla yapılan görüşmeler aracılığı ile ortaya çıkarılmıştır. Dil ve insan faktörlerinde yetkinliğe sahip pilotların insan ile insan veya insan ile makine arasında kurulan iletişimlerde etkin rol oynadıkları sonucuna varılmıştır. Araştırmada elde edilen bulgulara göre, pilot yetiştiren kurum ve kuruluşlar ile sektörde mevcut kokpit personelinin eğitimlerinden sorumlu birimlerin eğitim içeriklerinin oluşturulması esnasında 'sibernetik' ve 'yapısalcı dil' biliminden faydalanması ve bu bilim esaslarına dair görüş ve kavramların eğitim içeriklerine dahil edilmesi tavsiye edilmektedir. Havacılık sektöründeki insan kaynakları bölümlerinin dil ve insan faktörlerinde yetkinliği yüksek kişileri tercih etmeleri önerilmektedir. Havacılıkta teknolojik unsurların artışı ile sektörde insan faktörü ve dil gittikçe önem kazanmaktadır. İnsan faktörü ve dilin, insan ve makine arasındaki bağı kurması ve bu bağı güçlendiren roller üstlenmesi sebebi ile bu konularda akademik çalışmalar yapılması tavsiye edilmiştir. Bu çalışmalar ile iletişim ve emniyet ile ilgili hususlarda gelişim sağlanabilecektir. Anahtar Sözcükler: 1.Havacılık İngilizcesi, 2. Teknoloji, 3. Yapısalcı Dilbilim, 4. Sibernetik, 5. İnsan Faktörleri