YENİ TÜRKİYE SİNEMASINDA TAŞRANIN SİNEMATOGRAFİK SUNUMU: EMİN ALPER ÖRNEĞİ

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Maltepe Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, RADYO TELEVİZYON VE SİNEMA ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SİNAN YILDIZ

Danışman: GÖKÇEN CIVAŞ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Türkiye'de taşra, tarihsel, toplumsal ve sosyolojik arka planın da etkisiyle Türkiye sinemasında geniş bir yere sahiptir. Türkiye sinemasında taşranın bir temsile dönüşmesi ve taşranın bireysel girişimler dışında süreklilik arz edecek bir biçimde olduğu haliyle görünürlük kazanması, yeni Türkiye Sineması ile mümkün olmuştur. Taşra, doğal bir sinema platosu alanı halini alırken, birçok yönetmen, taşranın sunduğu bu sinematik olanak ve zenginliklerden faydalanmış, taşra olgusuna farklı perspektiflerden yaklaşmışlardır. Taşranın sinematografik sunumundaki bu dönüşüm, özellikle Emin Alper gibi yönetmenlerin eserlerinde belirgin bir şekilde ortaya çıkmaktadır. Emin Alper'in sinemasında taşra bir arka plan olmanın ötesinde, karakterlerin kimlik arayışlarını, toplumsal gerilimleri ve bireysel çatışmaları derinleştiren bir metafor olarak kullanmaktadır. Bu çalışmada Emin Alper'in taşraya dair geliştirdiği bu özgün anlatım dili incelenmiştir. Bu çalışmada ilk olarak taşra olgusu ve taşranın Türkiye sinemasındaki temsili ve sunumu, taşranın sinemasal mekân olarak Türkiye sinemasındaki yeri anlatılmıştır. Çalışmanın odaklandığı yeni Türkiye sineması kavramı ve Türkiye bağımsız sineması ile ilişkisi, ortaya çıkışı ve gelişimi ele alınmış ve taşranın bir mekân ve olgu olarak bu sinemadaki yerine değinilmiştir. Araştırmanın amacı, yeni Türkiye sinemasının önemli temsilcilerinden Emin Alper sinemasında taşranın hem bir mekân hem de bir olgu olarak sinematografik açıdan nasıl ele alındığı ve sunulduğu incelemektir. Araştırmada amaçlı örneklem doğrultusunda Emin Alper'in "Tepenin Ardında", "Kız Kardeşler" ve "Kurak Günler" filmleri, Dawid Bordwell ve Kristin Thompson'un sinematografik anlatı tasviri yöntemi kullanılarak; "Çekimin Fotoğrafik Kapsamı", "Çekimin Çerçevesi" ve "Çekimin Süresi" olmak üzere üç ana başlık altında analiz edilmiştir.