Klinik psikoloji eğitiminde toplum temelli uygulamaların öğrencilerin bakış açılarıyla ve nitel araştırma yöntemiyle ele alınması: SOYAÇ örneği
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Maltepe Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, PSİKOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ECEM ERKOL
Danışman: HAVVA ÖZDEN BADEMCİ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Klinik psikoloji alanındaki bir uzmanın tanı, müdahale, araştırma ve danışma yetkinliklerine sahip olması beklenmektedir. Lisansüstü klinik psikoloji eğitimleri bu yetkinlikleri sağlamak için kuram ve uygulamayı birleştirmeye hizmet eden staj ve süpervizyon derslerini sağlamaktadır. Günümüzde klinik-toplum psikolojisi alt alanının değerleriyle yola çıkan toplum temelli çalışmaların lisansüstü psikoloji eğitimleriyle bütünleştirildiği görülmektedir. Türkiye'de ise Sokakta Yaşayan ve Çalışan Çocuklar için Araştırma ve Uygulama Merkezi (SOYAÇ) klinik psikoloji yüksek lisans eğitimine toplum temelli çalışmaları klinik-toplum psikolojisi anlayışıyla dahil eden bir merkez olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu araştırmada SOYAÇ'taki toplum temelli projelere klinik psikoloji eğitimleri kapsamında dahil olan öğrencilerin bu deneyimlerinden elde ettikleri kazanımların araştırılması hedeflenmiştir. SOYAÇ'taki çalışmalara katılan 5 klinik psikoloji yüksek lisans öğrencisi, 5 mezununun deneyimlerini ortaya koymak adına derinlemesine görüşmeler yapılmış ve elde edilen veriler tematik ve yorumlayıcı fenomenolojik analiz yöntemleriyle analiz edilmiştir. Analizler sonucunda katılımcıların mesleki, kişisel ve kişilerarası becerilerini geliştirdikleri görülmüştür. Mesleki gelişim kapsamı altında kuram ve uygulamayı birleştirmeye, sistem yaklaşımına, terapötik ilişki kurulmasına, farklı gruplarla ve disiplinlerarası ekiple çalışmaya dair deneyim edindikleri görülürken kişisel gelişim kapsamında öz farkındalık, esneklik ve kişilerarası iletişim becerilerini geliştirdikleri ortaya çıkmıştır. Katılımcıların SOYAÇ çalışmalarında ekip çalışmasından grup desteği aldıkları görülmüş ve toplumda gönüllü çalışmanın getirdiği motivasyon ve üniversite temelli bir projede yer almanın okul ile ilişkilere etkileri incelenmiştir. Klinik-toplum psikolojisi değerleriyle hayata geçen SOYAÇ projelerinde klinik psikologların toplumun refahını artırmak veya sorunlarını önlemek için sosyal sistemleri geliştirmeye veya sosyal ortamlar oluşturmaya yardımcı oldukları görülmektedir. Öğrenciler sosyal değişime aracılık ettikleri bu roller içerisinde aktif ve deneyimsel öğrenme modelleri çerçevesinde çeşitli mesleki, medeni, akademik, kişisel ve kişilerarası kazanımlar edinmişlerdir. Bu bilgiler ışığında Yükseköğretim Kurulu öğrencilerin ve toplumun refahı adına klinik-toplum psikolojisi çalışmalarını değerlendirmeye davet edilmektedir. Ayrıca Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, kaymakamlıklar, belediyeler, sivil toplum kuruluşları ve diğer topluma hitap eden kurumlara üniversiteler ile iş birliğine açık olmaları; ve son olarak üniversitelere ve öğretim üyelerine programlarına ve müfredatlarına toplum temelli uygulamaları bütünleştirmeleri önerilmektedir.