Ebeveynleşme deneyimi ile suçluluk, utanç ve kırılgan narsisizm ilişkisinin incelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Maltepe Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, PSİKOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: EBRU MEBRURE İŞMEN
Danışman: KUNTAY ARCAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Ebeveynleşme, çocuk ya da ergenin ebeveynlerinin görev ve sorumluluklarını üstlenirken, kendi istek ve ihtiyaçlarını baskıladığı bir tür aile içi rol değişimi olarak tanımlanmaktadır. Bu araştırmada ebeveynleşme yaşantılarının yetişkinlerde, çeşitli sosyo-demografik değişkenler ile birlikte suçluk, utanç duyguları ve kırılgan narsisizmle ilişkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Örneklem, 18-69 yaş aralığında, 412 katılımcıdan oluşmuştur (275 kadın, 134 erkek). Araştırma çerçevesinde gönüllü katılımcıların bilgileri Demografik Bilgi Formu, Ebeveynleşme Envanteri, Patolojik Narsisizm Envanteri, Suçluluk-Utanç Ölçeği ve Depresyon-Anksiyete-Stres Ölçeği Kısa Formu aracılığıyla çevrimiçi toplanmıştır. Araştırmadan elde edilen sonuçlara göre kardeş odaklı ebeveynleşme ile ebeveynleşmeden algılan yarar/uyum boyutlarında, kadın katılımcıların anlamlı düzeyde daha yüksek puan aldıkları görülmüştür. Ailesinde psikolojik/psikiyatrik rahatsızlık öyküsü olanların ise, ebeveynleşme kapsamında algılanan yarar/uyum boyutunda daha düşük puan aldıkları belirlenmiştir. Doğum sıralarına göre incelendiğide, ilk çocukların ebeveyn odaklı ve kardeş odaklı ebeveynleşme boyutlarında ortanca ve en küçük kardeşlerinden, ortanca çocukların ise kardeş odaklı ebeveynleşme boyutunda en küçük kardeşlerinden anlamlı düzeyde daha fazla puan aldıkları sonucuna ulaşılmıştır. Hiyerarşik regresyon analizi sonuçlarına göre, ebeveyn odaklı ebeveynleşme ile suçluluk ve kırılgan narsisizmin pozitif, kardeş odaklı ebeveynleşme ile suçluluğun ise negatif yönlü anlamlı ilişkileri olduğu tespit edilmiştir. Analizler sonucunda elde edilen bulgular, alanyazın çerçevesinde tartışılmıştır. Anahtar Sözcükler: Ebeveynleşme, Kırılgan Narsisizm, Suçluluk, Utanç