Kalp damar hastalıklarında çocukluk çağı travmaları, psikolojik dayanıklılık ve beden farkındalığının rolü
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Maltepe Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, PSİKOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BUSE NİL ATAR
Danışman: ASLI EYRENCİ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Çocukluk çağındaki deneyimlerin, kişinin hayatının birçok alanına yaşam boyu etkisi olduğu bilinmektedir. Literatürde, bu dönemdeki stresli yaşam deneyimlerinin kronik hastalık riskini arttırdığına değinilmiştir Mevcut araştırmanın temel amacı, Çocukluk Çağı Travmaları (ÇÇT) ile Kalp Damar Hastalıkları (KDH) arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Çalışmanın diğer amaçları arasında ÇÇT ve KDH ile Psikolojik Dayanıklılık (PD), Beden Farkındalığı (BF) ve Otonom Sinir Sistemi Reaktivitesinin (OSSR) ilişkilerinin incelenmesi yer almaktadır. Bu doğrultuda, çalışmada yaşları 18-55 (Ort=38, SS=12) arasında değişen kalp rahatsızlığı olan ve sağlıklı olan iki ayrı grubun verilerinin incelenmiştir. Katılımcıların %50,2'si (N=164) KDH'si bulunan grupta; %49,2'si (N=163) sağlıklı olan grupta yer almaktadır; toplam katılımcıların %52,3'ü (N=171) kadın, %47,7'si (N=156) ise erkektir. Araştırma değişkenlerini ölçmek amacıyla Çocukluk Çağı Travmaları Ölçeği (ÇÇTÖ), Psikolojik Dayanıklılık Ölçeği (PDÖ), Beden Algısı Ölçeği (BAÖ) kullanılmıştır. ÇÇT ve KDH arasındaki ilişki incelendiğinde, Duygusal Taciz, Fiziksel Taciz, Fiziksel İhmal, Duygusal İhmal alt boyutlarının KDH ile ilişkili olduğu görülmüştür. PD-BF-OSSR ile KDH arasındaki ilişki incelendiğinde, PD'nin KDH ile negatif yönde ilişkili olduğu, OSSR'nin KDH ile pozitif yönde ilişkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Öte yandan, BF'nin KDH bulunma durumuna göre farklılık göstermediği tespit edilmiştir. PD-BF-OSSR'nin ÇÇT ile arasındaki ilişki incelendiğinde, PD'nin, İnkâr alt boyutu hariç, tüm ÇÇT alt boyutları ile negatif yönde ilişkili olduğu, OSSR'nin, İnkâr alt boyutu hariç, tüm ÇÇT alt boyutları ile pozitif yönde ilişkili olduğu, BF'nin ise ÇÇT ile ilişkili olmadığı görülmüştür. Bunun yanı sıra, diğer bir sağlık problemi bulunması, psikolojik tanı bulunması, eğitim durumunun ilköğretim düzeyinde olması ve düşük ekonomik gelire sahip olma KDH ile ilişkili faktörler olarak bulunmuştur. Elde edilen sonuçlar alanyazındaki ilgili araştırmalar doğrultusunda tartışılmış ve gelecek çalışmalar için önerilere yer verilmiştir.