Yeniden işlevlendirilen endüstri yapılarının yakın çevreleri üzerindeki etkileri; Kadir Has Üniversitesi Cibali semt örneği
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Maltepe Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, MİMARLIK ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: CANSU ÖNDER YILMAZ
Danışman: ALİYE CEREN ONUR
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:İngiltere'de 18. yy.'da meydana gelen bütün Avrupa'yı etkileyen, üretimde makineleşmeyi başlatmış olan Endüstri Devrimi; insanlık tarihinin ekonomik, siyasi, teknolojik ve sosyolojik yönden dönüm noktası olmuştur. Kullanılmakta olan makinelerin biçimi, işlevi ve boyutu çerçevesinde endüstri yapıları şekillenmeye başlamıştır. Bu yapılar zaman içerisinde yaşanmış olan teknolojik gelişmelere uyum sağlayamamış dolayısıyla atıl durumda kalarak terk edilmişlerdir. Endüstri yapılarından inşa edilmiş oldukları döneme ait veriler okunabilmektedir. Bu yapıların geleceği, özellikle 20. yy.'ın ortasında tartışma konusu haline gelmiş ve bu doğrultuda endüstriyel miras kavramı, kültürel mirasın bir parçası haline gelmiştir. Endüstriyel miras olarak kabul gören yapıların korunabilmesi adına yeniden işlevlendirme uygun bir yöntem olarak kabul edilmektedir. İşlevsel biçimde kullanılmamakta ancak varlığını fiziksel olarak devam ettirmekte olan endüstri yapılarının sahip olduğu mimari ve tarihsel değerlerinin korunarak gelecek dönemlere aktarılabilmesi adına, tarihi yapısının zarar görmeden eklemelerin yapılması ve bu yapının korunması yeniden işlevlendirmenin konusudur. Bu konuda Türkiye'de gerçekleştirilmekte olan çalışmalar farklı şekillerde ve farklı işlevlerde görülmektedir. Endüstri mirası yapılarda gerçekleştirilmekte olan mimari mekan değişimleri ve söz konusu yapıların yeniden işlevlendirilmesi sonucunda kazandırılmış olan yeni işlevler sürdürülebilir olması, kültürel miras yapılarının mimarisinin korunması açısından önemlidir. Yeniden işlevlendirilerek hayata katılan bu miras yapılarının fiziksel ve toplumsal çevreye etkileri söz konusudur. Miras yapılarının yeni işlevleri ile çevrede yarattıkları değişimler kentsel anlamda olumlu ve olumsuz yönleri ile ele alınmaktadır. Endüstri mirası yapıların yeniden işlevlendirilmesinin yakın ve uzak çevrelerinde oluşturdukları etkiler, çalışma kapsamında belirlenen başarı kriterleri çerçevesinde incelenerek çalışmaya yön verilmiştir. Çalışma kapsamında Cibali Sigara ve Tütün Fabrikasının Kadir Has Üniversitesi olarak yeniden işlevlendirilmesi ele alınarak Cibali Mahallesinde ki çevresel etkileri, alan için belirlenmiş olan yeniden işlevlendirme başarı kriterleri çerçevesinde incelenmiştir. İncelemeler sonucunda kriterler olumlu/olumsuz olarak değerlendirilmiş ve dönüşümün yakın çevresinde ki olumlu sonuçlar oluşturduğu belirlenmiştir.