Hafif kognitif bozukluğunun Alzheimer hastalığı ve vasküler demans temelinde araştırılması


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Maltepe Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2013

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: KÜBRA BATUM

Danışman: NİLGÜN ÇINAR

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amac?: Hafif kognitif bozukluk (HKB) ?sag?lıklı yas?lanma? ile ?demans? arasında yer alan patolojik bir evre olarak ifade edilir. Bireyin gu?ndelik yas?amında belirgin bir sorunun olmadıg?ı evredir. Demans gelis?imi ac?ısından belirgin risk tas?ıyan HKB olgularının iyi tanınması, ayrıntılı no?rokognitif testlerle erken tanısının konulması ve tedavinin bas?lanılması son derece o?nemlidir. Bu c?alıs?mada, HKB olguları; erken evre Alzheimer hastalıg?ı (AH), vasku?ler demans (VD) ve selim yas?lılık unutkanlıg?ı (SYU) olguları ile kognitif profil, gu?nlu?k yas?am aktiviteleri ve depresyon ac?ısından kars?ılas?tırılmıs?, HKB?yi SYU?dan ve dig?er demans tiplerinden ayırabilecek farklılıkların saptanması amac?lanmıs?tır. Materyal ve Metod: C?alıs?maya poliklinig?e unutkanlık yakınması ile bas?vuran ve HKB, SYU, erken evre AH ve VD o?lc?u?tlerini kars?ılayan 50 yas? u?stu? okuma yazma bilen bireyler, yas? cinsiyet ve eg?itim du?zeyi ac?ısından farklılık go?stermeyecek s?ekilde retrospektif olarak alınmıs?tır. Tu?m olgulara Wechsler bellek o?lc?eg?i (WBO?) parametrelerinden; WBO?-I: Kis?isel ve gu?ncel bilgiler, WBO?-II: Oryantasyon, WBO?-III: Geri sayımlar, WBO?-V: Sayı menzili, WBO?-VI: Go?rsel bellek testi yapılmıs?tır. Ayrıca tu?m olgulara saat c?izimi testi, stroop testi, Benton yu?z tanıma testi, Boston adlandırma testi ve mini mental durum testi (MMDT), geriatrik depresyon o?lc?eg?i (GDO?) ve gu?nlu?k yas?am aktiviteleri (GYA) o?lc?eg?i uygulanmıs?tır. HKB grubu ile SYU ve dig?er demanslar arasında, kognitif test, gu?nlu?k yas?am aktiviteleri ve geriatrik depresyon o?lc?eg?ine go?re ikili kars?ılas?tırmalar yapılmıs?tır. Sonuc?lar: HKB?de SYU olgularına go?re karmas?ık dikkat testlerinde; uzun su?reli bellek testlerinde; yu?ru?tu?cu? fonksiyonlardan; soyutlama, kelime akıcılıg?ı ve uygunsuz cevabın inhibisyonunu o?lc?en teslerde bozulma saptandıg?ı, gu?nlu?k yas?am aktiviteleri ac?ısından fark olmadıg?ı saptanmıs?tır. Erken evre AH olgularında HKB?ye go?re bellek testlerinde ve yu?ru?tu?cu? fonksiyonlarda bozulmanın o?n planda oldug?u saptanmıs?tır. VD olgularında HKB?ye go?re lisan is?levleri, go?rsel-mekansal is?levler ileri derecede etkilenmis? olarak bulunmus?tur. VD grubunda tu?m gruplara go?re, depresyon testlerinde istatistiksel olarak yu?ksek puanlar saptanmıs?tır. Tartıs?ma: C?alıs?mamızda kullanılan no?rokognitif testler; hafif kognitif bozuklug?un SYU?dan ve dig?er demans tu?rlerinden ayrımında o?nemli ipuc?ları sag?lamıs?tır. Selim yas?lılık unutkanlıg?ı ile izledig?imiz bir kis?ide oryantasyonda bozulma ve geri sayı menzili gibi dikkat gerektiren testlerde zorlanma bas?ladı ise HKB?ye ve AH?ye gidis? olabileceg?i akla getirilmelidir. Bu bozulmalar daha c?ok dil ve go?rsel mekansal is?levlerde gerc?ekles?iyor ve olgularda depresyon belirgin olarak saptanıyor ise tanı vasku?ler demans lehine deg?erlendirilebilir. Daha genis? hasta grupları ve no?roanatomik korelasyonları da ic?eren ileri c?alıs?malar gereklidir.