Koroner arter bypass greft ameliyatı geçiren hastaların günlük yaşam aktivite düzeylerinin iyileşme durumlarına etkisi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Maltepe Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, HEMŞİRELİK ANABİLİM DALI (DİSİPLİNLERARASI), Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ESRA DENLER

Danışman: GİZEM KUBAT BAKIR

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışma koroner arter bypass greft ameliyatı geçiren hastaların günlük yaşam aktivite düzeylerinin iyileşme durumlarına etkisini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Çalışmanın evrenini, Aralık 2024-Nisan 2025 tarihleri arasında İstanbul'daki iki eğitim ve araştırma hastanesinin kalp ve damar cerrahi servislerinde koroner arter bypass greft ameliyatı geçiren hastalar oluşturmaktadır. Çalışmanın örneklemini 200 hasta oluşturmaktadır. Çalışma verileri "Hasta Tanılama Formu", "Barthel Günlük Yaşam Aktiviteleri İndeksi" ve "Ameliyat Sonrası İyileşme İndeksi" kullanılarak toplandı. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler, güvenirlik analizleri, doğrulayıcı faktör analizi, düzenleyicilik analizleri kullanıldı. Hipotezlerin testinde PROCESS Macro (Model 1) kullanılarak düzenleyicilik analizi yapılmıştır. Tüm analizler IBM SPSS 26.0 programıyla gerçekleştirildi. Çalışmaya katılan hastaların %87 'si 50 yaş ve üzeri hastalar, %83'ü erkek, VKİ ortalamasının 28,9, %88,5'i evli, %44,5'i ilkokul mezunu, %40,5 'i serbest meslek sahibi, %65,5'i emekli, %60'ının geliri giderine denk, %78'i SSK'lı ve %63,0'ü eşinden bakım aldığını, %36'sı sigara içtiğini, %77si' alkol kullanmadığını, %27,5'i herhangi bir kronik hastalığı olmadığını ve %51'i daha önce operasyon geçirdiğini belirtmiştir. Ameliyat sonrası iyileşme indeksi toplam puanı ortalaması 1.52, alt boyutları incelendiğinde fiziksel aktiviteler ortalaması 2.52 ile en yüksektir (r = 0.602; p < 0.01). Günlük Yaşam Aktiviteleri toplam puan 42.10 bulunmuştur. Hastaların günlük yaşam aktiviteleri ile ameliyat sonrası iyileşme durumları arasında istatistiksel olarak anlamlı negatif bir ilişki tespit edilmiştir (r = -0.453, p < 0.01). Yapılan düzenleyici etki analizleri sonucunda; vücut kitle indeksi, eğitim durumu, gelir durumu, sigara kullanımı, alkol kullanımı ve daha önce operasyon geçirmiş olmanın iyileşme durumları üzerinde istatistiksel olarak anlamlı düzenleyici etkiler oluşturduğu saptanmıştır. Sonuç olarak; koroner arter bypass ameliyatı geçiren hastalarda vücut kitle indeksi, eğitim ve gelir durumu, sigara ve alkol kullanımı ile operasyon öyküsünün iyileşme süreci üzerinde belirleyici olduğunu ve bireysel farklılıkların iyileşme sürecinde önemli rol oynadığını göstermektedir. Elde edilen bulgular doğrultusunda, ameliyat sonrası iyileşme sürecinde sosyodemografik özellikler göz önünde bulundurularak bireysel bakım yaklaşımlarının güçlendirilmesi önerilmektedir. Anahtar Sözcükler: Koroner Arter Bypass Greft, Günlük Yaşam Aktiviteleri, İyileşme Durumu, Cerrahi Hemşireliği, Hemşirelik Bakımı