İnfertilite tedavisi gören kadınlarda algılanan sosyal destek, psikolojik dayanıklılık ve baş etme stratejilerinin yaşam doyumu üzerine etkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Maltepe Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: FUNDA DUYMAZ DİLER
Danışman: BUĞRA ÇETİN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş ve Amaç: İnfertilite tedavisi gören kadınlarda yaşam doyumunun etkilendiği ve yaşam doyumu üzerinde doğrudan ve koşullu etki ile yordayıcıların olduğu düşünülmektedir. Bu çalışmada infertilite tedavisi gören kadınlarda algılanan sosyal destek, psikolojik dayanıklılık ve baş etme stratejilerinin yaşam doyumu değişkeni üzerindeki etkilerini araştırmak amaçlanmıştır. Ayrıca hastaların sahip olduğu depresyon, somatizayon ve anksiyetenin yaşam doyumu üzerindeki etkisinin ortaya konulması da hedeflenmiştir. Yöntem: Maltepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Tüp Bebek Merkezi'ne başvuran ve infertilite tedavisi gören toplam 106 kadın katılımcıya gönüllü onam formu imzalatılarak, dahil edilme ve dışlama kriterlerine uygun katımcılar dahil edildi. Katılımcıların ruhsal durumu, algılanan sosyal destek düzeyi, psikolojik dayanıklılık düzeyleri, infertilite ile baş etme stratejileri, yaşam doyumu düzeylerini değerlendirmek amacıyla Hasta Sağlık Anketi (HSA, Patient Health Questionnaire Somatic, Anxiety and Depressive Symptoms, PHQ-SADS), Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği (ÇBASDÖ), Yetişkinler için Psikolojik Dayanıklılık Ölçeği (YİPDÖ), Başa Çıkma Tutumlarını Değerlendirme Ölçeği (BÇTDÖ) ve Yaşam Doyumu Ölçeği (YDÖ) uygulandı. Bulgular: Katılımcıların yaşam doyumunu etkileyecek değişkenlere yönelik yapılan çoklu doğrusal regresyon analizi sonucunda PHQ 9 depresyon, PHQ 15 somatizasyon, GAD 7 anksiyete, psikolojik dayanıklılık, sosyal destek ve baş etme stratejileri değişkenlerinin yaşam doyumu varyansındaki değişimin %42 (R=,650; R2=,423) oranında açıkladığı belirlendi. PHQ 9 depresyon puanının (β=- .389;p<.05) infertilite tedavisi gören kadınların yaşam doyumu düzeylerinin negatif yönde; YİPDÖ toplam (β=.480;p<.05) boyutunun pozitif yönde anlamlı yordayıcıları olduğu tespit edilmiştir. Diğer değişkenlerin ise infertil kadınların yaşam doyumu düzeylerinin anlamlı yordayıcıları olmadığı belirlenmiştir. PHQ 9 depresyon puanı (β=-.465; t=-3,107) ve psikolojik dayanıklılık toplam puanı (β=.480; t=4,566) önemli olarak tespit edilmiştir. Sonuçlar doğrultusunda modele en büyük katkının psikolojik dayanıklılık değişkeni tarafından yapıldığı bulunmuştur. Sonuç: İnfertilite tedavisi gören kadınların yaşam doyumu psikolojik dayanıklılıkları ve depresyon düzeylerinden etkilenmektedir. İnfertil kadınların tedavi sürecinde ruhsal değişkenlerden olan depresif belirtiler göstermesi yaşam doyumunu negatif etkilemektedir. Psikososyal kaynaklardan olan psikolojik dayanıklılık ise bu süreçte kadınların yaşam doyumu üzerinde pozitif etkilere sahip olmaktadır. Anahtar Kelimeler: İnfertilite, algılanan sosyal destek, psikolojik dayanıklılık, baş etme stratejileri, yaşam doyumu