Felsefi danışmanlık ile ilişkisinde Epiktetos'un özgürlük anlayışı


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Maltepe Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, FELSEFE ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ZELİHA DENİZ ALTER

Danışman: DİLEK ARLI ÇİL

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Epiktetos'un kölelikten filozofluğa uzanan yolculuğu insanlara erdemli, özgür ve mutlu bir yaşam için rehberlik yapmaktadır. Bu çalışmada, bu rehberlik ve Stoa felsefesinden yola çıkarak, günümüz öznesinin özgürlük arayışına Epiktetos'un özgürlük anlayışı ışığında felsefi danışmanlık ile yanıt verilmesi amaçlanmıştır. Bu çalışmada, felsefi danışmanlık ile ilişkisinde Epiktetos'un özgürlük anlayışı analiz edilerek bu anlayışın felsefi danışmanlığa katkıları ortaya koyulmuştur. Felsefi danışmanlık sürecinde hem danışmana hem de danışana yararlı olması amacıyla özgürlüğün ne olduğu ve insanın nasıl özgür olacağı sorularının üzerinde önemle durulmuştur. Bu araştırmada felsefe, Stoa Felsefesi'nde olduğu gibi yaşam pratiği içinde ele alınmıştır. Çalışma üç bölümden oluşmaktadır. Çalışmanın ilk bölümünde felsefi danışmanlığına tarihçesi ve içeriği incelenmiştir. Felsefi danışmanlıkla ilgili temel yaklaşımlar analiz edildikten sonra felsefi danışmanın nitelikleri belirlenmiştir. Felsefi danışmanlığın insan yaşamı açısından önemi irdelenirken felsefi danışmanlığın insanlara sunacağı katkı ortaya koyulmuştur. Çalışmanın ikinci bölümünde, Stoa Felsefesi ele alınmış ve Eski Stoa, Orta Stoa ve İmparatorluk Stoası olarak üç döneme ayrılan Stoa felsefesinin tarihçesi temel kavramlarıyla birlikte incelenmiştir. Epiktetos'un insanın özgürleşmesi için üzerinde durduğu irade eğitimi ve insanın elinde olan (bize bağlı olan) ve elinde olmayan (bize bağlı olmayan) şeyler ayrımı üzerinde durulmuştur. Bu ayrımdan yola çıkarak bu çalışmada araştırma konusu edilen özgürlüğün fiziksel değil ruhsal/zihinsel bir özgürlük olduğu ortaya koyulmuştur. İnsanın özgürlüğünü engelleyen noktalar aydınlatılmıştır. Araştırmanın üçüncü ve tezin amacı açısından en temel bölümünde ise, öncelikle Epiktetos'un özgürlük anlayışının felsefi danışmanlığa katkısı belirlenmiştir. Bu belirlemenin ardından Lou Marinoff'un PEACE yöntemi incelenmiş ve bu yöntem Epiktetos'un felsefesiyle ilişkisi ortaya koyulmuştur. Son olarak da Epiktetos'un özgürlük anlayışının PEACE yöntemi çerçevesinde felsefi danışmanlıkta uygulanmasına bir örnek üzerinden yer verilmiştir. Bu çalışmada, Epiktetos'un özgürlük anlayışının felsefi danışmanlık için etkili bir kılavuz olduğu savunulmuştur.