Kentsel dönüşüm projelerinde kullanıcı sürdürülebilirliği; Türkiye ve yurt dışı örnekleri


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Maltepe Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, MİMARLIK ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2016

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MELİKE ÇALIŞKAN

Danışman: JULİDE ALP

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Fiziksel, sosyo-kültürel ve ekonomik dinamiklerin ortak paydasında kentsel alanların mevcut dokularında, hızlı kentleşme ve küreselleşmenin getirdiği etkilerin bir sonucu olarak bozulmalar meydana gelmektedir. Bu bozulmalar fiziksel dokuda olabildiği gibi kenti oluşturan diğer tüm bileşenlerde de bulunabilir. Uygun kentsel müdahalelerin yapılamadığı durumlarda ise, kentsel alanların düşük niteliklere sahip çöküntü alanlarına dönüşmesi kaçınılmaz bir sondur. Bu bağlamda kentsel dönüşüm uygulamaları çözüm olarak görülmektedir. Kentlerin sürekliliğinin sağlanabilmesi açısından, çöküntü alanı olarak nitelendirilen bu alanlara doğru kentsel dönüşüm yöntemlerinin uygulanması gerekmektedir. Bu bağlamda dönüşüm uygulamalarının amacının, ilkelerinin ve uygulanacak politikalarının en doğru şekilde analiz edilerek belirlenmesi gerekmekte iken kalıcı çözümler elde etmek proje hedefi olmalıdır. Kentsel dönüşüm uygulamaları, mekânsal, sosyal, ekonomik ve katılım/örgütlenme politikaları ile bir bütündür ve bu anlamda başarıya ulaşabilmesi için her politikanın aynı ölçüde önem teşkil etmesi ve uygulanması gerekmektedir. Fakat ülkemizde gerçekleştirilen dönüşüm uygulamalarının proje tasarım sürecinde, sosyal politikalar öngörülse de, rant elde etme fikri tüm politikaların yönünü değiştirmektedir. Öngörülen ve uygulanan sosyal politikalarda yaşanan kopuklukların sonucunda dönüşüm uygulamaları soylulaştırma müdahaleler ile sonlanmaktadır. Soylulaştırma olgusunun engellenmesi adına önerilen kullanıcı sürdürülebilirliği odaklı katılımcı ve uzlaşmacı politikalar çerçevesinde, bu anlamda doğru bir örneğin nasıl olabileceği fikri üzerinde durulmaktadır. Sonuç olarak İstanbul Tarlabaşı kentsel yenileme projesi, kullanıcı sürdürülebilirliği odağında incelenmiş ve bu anlamda daha doğru politikalar izlendiği düşünülen Kolombiya Medellin kenti, kentsel sağlıklılaştırma çalışmaları ile karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Elde edilen veriler doğrultusunda kentsel dönüşüm uygulamalarının her yönteminde benimsenen, öngörülen ve uygulanan tüm politikaların kimlik ve aidiyet olguları çerçevesinde düşünülmesi gerekliliği ortaya çıkmaktadır. Bu bağlamda dönüşüm yapılmak istenen kentsel alana en uygun ve kullanıcıların en iyi şekilde adapte olabilecekleri kentsel dönüşüm yönteminin belirlenmesi ve uygulanması proje hedefi olarak benimsenmelidir.