Modern dünya sistemi kuramı perspektifinden sosyal değişme ve kırsal yoksulluk:

GÜLBAŞAK DİKTAŞ YERLİ

Modern dünya sistemi kuramı perspektifinden sosyal değişme ve kırsal yoksulluk: "Sakarya ili örneği

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Maltepe Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, SOSYOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: GÜLBAŞAK DİKTAŞ YERLİ

Danışman: NURGÜN OKTİK

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu tezin amacı kırsal yoksulluğun boyutlarını, sosyal değişimin olup olmadığını, değişim gerçekleşmişse sebeplerini Modern Dünya-Sistemi Kuramı perspektifinde inceleyerek, kırsal yoksullukla mücadelede uygulanması gereken politikaların tespitinde bulunmak, sorunun aşılabilmesine yönelik çözüm önerileri sunmaktır. Araştırma, Sakarya'nın tarımsal faaliyetlerin yapıldığı dört alt kırsal bölgesinde yer alan Hendek Akarca Köyü, Pamukova Mekece Köyü, Adapazarı Karapınar Köyü, Kaynarca Ortaköy'ünde yürütülmüştür. Her köyde 12 şer kişiden oluşan kadın ve erkeklerle ayrı gerçekleştirilen, toplam 96 kişiyle yapılan odak grup görüşmeleri, her köyde 8 kadın ve 8 erkek olmak üzere toplam 64 kişiyle de derinlemesine görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Tezde elde edilen bulgulara göre kırsal kesimin başlıca sorunlarınına bakıldığında köylünün yokluk ve borç içinde olduğu, pahalılığın sürekli arttığı, toprağının mirasla, imarla, istimlak edilerek ya da orman alanları kapsamına alınarak küçüldüğü, toprağın tapusunun olmaması nedeniyle desteklerden yararlanılamadığı, meraların azaldığı ya da yok olduğu, eğitim düzeylerinin düşük olduğu, devletce verilen desteklerin azlığı, tarımsal faaliyetlerin girdi fiyatlarındaki büyük artışlardan dolayı köylülerin kendilerini güvensiz hissettikleri, tarımsal faaliyetten çekilmek zorunda kaldıkları ve bu yüzden kente göç ettiklerine ilişkin değerlendirmelerde bulundukları tespit edilmiştir. Bu doğrultuda tarımsal alanın tamamını kapsayacak tarım politikalarının yapılmasının, tarımsal faaliyetlerin plan ve program dahilinde, gerçekleştirilmesinin önemi ortaya çıkmaktadır. Anahtar Sözcükler: Dünya-sistemleri Analizi, Sosyal Değişme, Kırsal Yoksulluk.