Cerrahi hemşirelerin ruhsal durumları ile bakım davranışları arasındaki ilişki
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Maltepe Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, HEMŞİRELİK ANABİLİM DALI (DİSİPLİNLERARASI), Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ÖZLEM UZOĞLU
Danışman: Hatice Erdoğan
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırma, cerrahi hemşirelerin ruhsal durumları (depresyon, anksiyete ve stres düzeyleri) ile bakım davranışları arasındaki ilişkiyi incelemek amacıyla tanımlayıcı ve ilişki arayıcı türde, nicel ve kesitsel bir tasarımla yürütülmüştür. Araştırmanın evrenini, Maltepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi'nde Kasım 2024 - Mayıs 2025 tarihleri arasında cerrahi birimlerde (cerrahi klinikler, ameliyathane, acil servis, cerrahi yoğun bakım) görev yapan 203 hemşire oluşturmuştur. Örnekleme gidilmeksizin evrenin tamamına ulaşılmıştır. Veriler, yüz yüze anket yöntemiyle "Hemşire Tanıtıcı Bilgi Formu", "Depresyon-Anksiyete-Stres Ölçeği (DASS-21)" ve "Bakım Davranışları Ölçeği-24 (BDÖ-24)" kullanılarak toplanmıştır. Verilerin analizinde SPSS 22.0 programı kullanılmış; tanımlayıcı istatistikler, normal dağılım değerlendirmesi, bağımsız gruplar t-testi, ANOVA ve Pearson korelasyon analizlerinden yararlanılmıştır. Araştırma sonucunda, hemşirelerin depresyon, anksiyete ve stres düzeylerinin genel olarak düşük ile orta seviyede olduğu, buna karşılık bakım davranışları puanlarının yüksek olduğu belirlenmiştir. Bilgi ve beceri, güvence ve saygı alt boyutlarında yüksek puanlar elde edilirken, bağlılık boyutu görece daha düşük bulunmuştur. Korelasyon analizinde, stres düzeyinin yalnızca bakım davranışlarının bağlılık boyutu ile negatif ve anlamlı ilişkili olduğu saptanmıştır. Ayrıca genç, meslekte daha az deneyime sahip ve haftalık daha az çalışan hemşirelerin bakım davranış düzeylerinin daha yüksek olduğu, ileri yaşta ve uzun süredir aynı birimde çalışan hemşirelerin ise stres düzeylerinin daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Haftalık çalışma süresi arttıkça depresyon, anksiyete ve stres düzeyleri de anlamlı olarak yükselmiştir. Alkol kullanan hemşirelerin depresyon düzeyleri anlamlı biçimde daha yüksek bulunmuştur. Sonuç olarak, cerrahi hemşirelerin profesyonel bakım davranışları yüksek düzeydeyken, ruhsal durumlarının özellikle bağlılık düzeyi ve stres ile ilişkili olduğu görülmüştür. Çalışmada, ruhsal sağlık taramaları, psikososyal destek programları ve iş yükü planlaması gibi yönetsel uygulamaların önemi vurgulanmakta; ruhsal durumların bakım kalitesi üzerindeki etkilerini inceleyen daha kapsamlı araştırmalar yapılması önerilmektedir.