Genç yetişkinlerde özgünlük ve öznel iyi oluş arasındaki ilişkide beden farkındalığının aracı rolü


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Maltepe Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, PSİKOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ÖZGE CAN

Danışman: FERZAN CURUN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bireyin gerçek benliği ile temas ederek özgün davranışlar sergilemesi bütünsel sağlığına katkı sağlar ve iyi bir yaşam sürdürmesine olanak tanır. Özgün davranışın özünde, öznel bilgilerin yanı sıra, beden farkındalığı yolu ile edinilen bedensel ve duygusal bilgiler de yatmaktadır. Bireyin bedeninden gelen bu bilgilerin izini sürmesi bütünsel sağlığı ve iyi oluşu için önemlidir. Bu araştırmanın amacı genç yetişkinlerin özgünlük ve öznel iyi oluş (ÖİO) düzeyleri arasındaki ilişkide beden farkındalığının aracı rolünü incelemektir. Araştırmanın bir diğer amacı da özgünlük ve ÖİO ilişkisinde beden farkındalığının alt boyutlarının (farkına varma, dikkati dağıtmama, endişelenmeme, dikkati düzenleme, duygusal farkındalık, güvenme) aracılığını test etmektir. Araştırmaya 22-40 yaş aralığında 291 genç yetişkin katılmıştır. Araştırmanın verileri Demografik Bilgi Formu, Özgünlük Ölçeği, Çok Boyutlu Bedensel Farkındalık Değerlendirmesi-II, Pozitif ve Negatif Duygu Durum Ölçeği, Yaşam Doyumu Ölçeği ile toplanmıştır. Verilerin analizinde önce değişkenler arası ilişkiler incelenmiştir. Ardından, araştırmanın temel amacını test etmek için Hayes Macro Process v4.0 kullanılarak basit aracılık analizi yapılmıştır. Daha sonra, beden farkındalığının alt boyutlarının aracılıklarını incelemek için çoklu paralel aracılık analizi gerçekleştirilmiştir. Araştırmada ele alınan değişkenlerin çoğunun birbiri ile anlamlı ilişkileri olduğu bulunmuştur. Aracılık analizi bulguları incelendiğinde, genç yetişkinlerin özgünlük düzeyleri ve öznel iyi oluş düzeyleri arasındaki ilişkide beden farkındalığının kısmi aracılık ettiği ve beden farkındalığının alt boyutlarından sadece dikkati düzenlemenin kısmi aracılığı ortaya konmuştur. Bulgular literatür ışığında tartışılmıştır. Anahtar Sözcükler: Özgünlük, beden farkındalığı, öznel iyi oluş