Rat overlerinin heterotopik transplantasyonunda overyan rezerv korunması açısından C vitamini ve sildenafil molekül etkinliklerinin karşılaştırılması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Maltepe Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Cerrahi Tıp Bilimleri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MAHMUT TOLGA AYAN
Danışman: AYGEN ÇELİK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Tezimde; rat overlerinin heterotopik transplantasyonunda over rezervlerinin korunması açısından C vitamini ve sildenafil moleküllerinin etkinliklerinin karşılaştırılması amaçlanmıştır. Bu sayede çocukluk çağı kanserleri, otoimmün hastalıklar, endometrioma gibi nedenlerle tedavi altına alınan ve bir sebeple prematür ovaryan yetmezlik gelişmesi muhtemel kadınlarda, over rezervini over dokusunun re-transplantasyonundan sonra koruyabilmek için önerilebilecek tedavi modaliteleri deneylenmiştir. 30 Adet 12 haftalık wistar albino cinsi dişi rat altışarlı gruplara ayrıldı. Gruplar, sham, kontrol, sildenafil, C vitamini, sildenafil ve C vitamini olacak şekilde belirlendi. Her bir grubun özellikleri; 1. Grup: Sadece overler görülüp dokunulmadan kapatıldı. 2. Grup: Overlere otolog transplantasyon yapıldı ve farelere herhangi bir medikasyon yapılmadı; 3. Grup: operasyonun ardından sadece sildenafil 15 mg/kg/gün günde iki kerede gavaj yoluyla verildi. 4. Grup: operasyon sonrası sadece C vitamini 500 mg/kg günde bir kere gavaj yoluyla verildi. 5. Grup: Operasyon sonrası farelere hem C vitamini 500 mg/kg günde bir kez hem de sildenafil 15 mg/kg/gün günde iki kerede gavaj yoluyla uygulandı. İlk operasyondan 3 hafta sonra denekler yeniden opere edildi. Over dokuları transplante edilen her iki taraf hipokondriyak cilt altı bölgeden alındı. Aynı operasyonda her denekten intrakardiyak 5 cc kan alındı. Ardından denekler sakrifiye edildi. Kanlar serumlarına ayrılarak -20 Co de saklandı. Over dokuları patolojik inceleme için formol solüsyonu içerisinde laboratuvara ulaştırıldı. Her over dokusundan 5 er kesit hazırlandı. Hemotoksilen- eosin ile boyanarak ışık mikroskobu altında 50/100/400'lük bakı altında incelendi. Her over için hazırlanan preparatların en çok primordial folikül içerenleri seçildi. Her grup için toplam primordial folikül, primer folikül, antral folikül, graf folikül, korpus luteum, korpus albikans ve nekroz oranları, belirlendi. Gruplar arasında morfolojik fark incelendi. Ayrılan serumlardan "FSH, E2, SOD, AMH hormon" analizi yapıldı. "MIS/AMH BT-LAB Kit (Cat.No:E0456Ra)" ile AMH analizi, yine aynı firmanın "FSH BT-LAB Kit (Cat.No:E0182Ra)" ile FSH analizi, yine aynı firmanın "Rat Super Oxidase Dismutase ELISA Kit (Cat.No:E0168Ra)" ile SOD analizi ve "Elabscience firmasının Rat/Porcine E2(estradiol) ELISA Kit (Cat.No:E-EL-0152)" ile niceliksel veri elde edildi. Grup ortalamaları arasında farkların anlamlılığı "Kruskal-wallis, mann-whitney u" test kullanıldı. Korelasyon analizinde "spearman korelasyon analizi" kullanıldı. Çalışmamda, "IBM SPSS Statistics Version 27 bilgisayar programı" kullandım. P<0,05 kabul edildi. Elde ettiğimiz verilere göre ovaryan dokunun transplantasyonu sonrası herhangi bir medikasyon yapılmazsa rezervinde %90'lara varan kayıp olmaktadır. Bu bulgumuz literatürle uyuşmaktadır. Ancak güçlü bir antioksidan olan C vitamini ile medikasyon sağlandığında bu kayıplar yarı yarıya azalmaktadır. En fazla rezervin korunması C vitamini ve sildenafil ® molekülünün birlikte kullanımı ile sağlanmıştır. "cGMP" Üzerinden etki göstererek NO birikimi yapan ve bu sayede vasküler permeabilite artışı, düz kas gevşemesi ve doku kapiller kanlanmasını artıran Sildenafil'® in tek başına kullanımı over rezervini koruma açısından tek başına C vitamini kadar etkili bulunuştur. Bu açıdan bakıldığında bulgularımız literatür verileri ile örtüşmektedir. Sonuç olarak otolog over dokusu transplantasyonunda Sildenafil ve C vitamini moleküllerinin birlikte kullanımı over rezervini korumak için oldukça etkili bir yaklaşım olabilmektedir. Medikasyon yapılmadan bu rezervin %80-90 kadarı hipoksi ve sonrasındaki oksidatif stres hasarı gibi nedenlerle kaybedilirken sildenafil ® ile C vitamini birlikte kullanımı bu rezerv kaybını %30 – 10 ile sınırlandırabilmektedir.