Diyalektik kavramının tarihi değişimi ve günümüzde diyalektik mantık

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Maltepe Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, FELSEFE ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2015

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ALİŞAN ÖZDEMİR

Danışman: ZEKİYE KUTLUSOY

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

"Diyalektik" terimi, zamanımızda olduğu gibi, tarih boyunca da değişik anlamlarda kullanılmıştır. Ancak günümüzde çok bilinçli olarak kullanıldığı söylenemez, terimin anlamları birbirine karıştırılmaktadır. Bu nedenle, terimin ortaya çıkışından başlayarak günümüze değin aldığı değişik anlamların ne olduğu araştırılmıştır. Terimin anlamındaki değişmenin nedenlerini saptayabilmek için, tarih içinde felsefe ve mantıkla bağları da incelenmiştir. Gerçekten de, çeşitli dönemlerde felsefe anlayışının değişmesine bağlı olarak, diyalektik anlayış da değişmiştir. Günümüzde kullanılan diyalektik kavramının içeriği üzerine, Hegel'in ve Marx'ın etkisi büyüktür. Bu terim, artık daha önceki filozofların verdiği anlamlarda kullanılmamaktadır. İdealist Hegel'in diyalektik düşüncesine karşı, materyalist Marx'ın diyalektik düşüncesi daha tutarlı ve yaşama daha uygundur. Geleneksel ve formel mantığın salt düşünme dünyasında geçerli olmasına karşılık, diyalektik mantık hem dış dünyada hem de düşünme dünyasında geçerlidir. Buna karşın, Marksistler, diyalektik mantığın kullanılışında çok yanlış yapmaktadır.