Fotoğrafta görsel araştırma yöntem ve teknikleri: Bir literatür incelemesi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Maltepe Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, İLETİŞİM BİLİMLERİ ANABİLİM DALI (DİSİPLİNLERARASI), Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ENGİN TİRE
Danışman: İCLAL GÜL BATUŞ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışma fotoğrafı temel alan araştırma tekniklerin kavramsal ve metodolojik açıdan inceleyerek, bilimsel araştırmada fotoğrafın bir araç olarak nasıl kullanılması gerektiğini anlamaya ve araştırma seti ile bu tekniklerin nasıl uygulandığını keşfetme amacı taşır. Çalışma keşifsel bir tez olarak, makalelerin nitel içerik analizi yöntemine dayanır. Bu bağlamda fotoğrafı temel alan teknikler literatür taraması ile ortaya çıkarılmış, daha sonra 2010-2023 yıl aralığında Scopus veri tabanında kullanım sıklıkları belirlenmiştir. Kullanım sıklığının en çok olduğu belirlenen fotoğrafla ortaya çıkarma görüşmesi, foto makale, foto-ses, fotoğrafla belgeleme, foto-günlük, oto-fotoğraf, foto etnografi ve foto-anket teknikleri çalışmanın evreni olarak kabul edilmiştir. Bu tekniklere ait 119 makale örneklem olarak kabul edilmiş ve nitel içerik analizleri yapılmıştır. Bu analizler sonucunda fotoğrafı temel alan tekniklerin kullanım sıklıklarının ve bu makalelerde kullanılan fotoğraf sayılarının arttığı tespit edilmiştir. Bu tekniklerin istenirse tek teknik olarak, istenirse geleneksel tekniklerle beraber kullanılabileceği saptanmıştır. Fotoğrafı temel alan tekniklerle beraber en çok kullanılan tekniklerin görüşme ve gözlem teknikleri olduğu görülmüştür. Foto-anket tekniğinin diğer tekniklerden farklı olarak nicel bir teknik olduğu, buna karşın foto makale tekniğinin ise diğer tekniklerden farklı olarak araştırmacı odaklı bir teknik olduğu saptanmıştır. Foto makale tekniği dışında her teknikte örneklemde yer alan makalelerde en az bir denek kullanıldığı görülmüştür. Makalelerin büyük bir çoğunluğunda kullanılan fotoğrafların kaynağının denekler olduğu saptanmıştır. Bu iki bulgu güncel araştırmalarda katılımcı araştırmalara bir yönelim olduğunu ortaya çıkarmıştır. Araştırma sürelerinin çalışma alanına göre 1 gün ile 4 yıl arasında büyük bir aralıkta yer aldığı görülmüştür. Makalelerin bilim alanlarının 16 farklı bilim alanından olması bu tekniklerin sosyal bilimlerin çoğu alanında kullanılabileceğini göstermiştir.