Sınırlı yüzeylere el yazısıyla atılan imzaların doğrulanabilmesi için yöntem önerisi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Maltepe Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: İSMAİL SİNAN TATLIGİL
Danışman: ERDAL GÜVENOĞLU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Günümüzde; resmî belgelerde kâğıt üzerine imza atılması kimlik göstergesi olarak kullanılmaktadır. Bununla beraber tablet gibi sayısal ortamlarda üretilmiş belgelere sistem üzerinden imza atılması uygulaması da son yıllarda yaygınlaşmıştır. Hukuksal ihtilaf halinde; kâğıt üzerine atılan imzaların doğrulanması uzmanlar tarafından yapılabilmektedir. Buna karşılık, sayısal ortamlarda atılan imzaların sahte olabilme durumlarında, atıldığı iddia edilen imzaların ve eldeki belge ile ilişkilerinin doğrulanması karmaşık yöntemler gerektirmektedir. Bu amaçla literatürde mevcut imza örneği veri setlerinden farklı olarak, imza bağışçılarının bağışladıkları imzalar ile Tatlıgil adını verdiğimiz yeni bir veri seti oluşturulmuş ve imzanın doğrulanması için yöntem önerisi sunulmuştur. Bu set için içerisinde sağ/sol el kullanan, kadın/erkek, eğitim durumu, yaş kayıtlarıyla birlikte en önemlisi aynı bağışçıya ait 20, 50 ve 100 imza biriktirilmiştir. Bunun yanı sıra bağışçıların imza atarken pozisyonları ve ara vermeden bağışta bulunmaları sağlanmıştır. İleride veri setiyle yapılacak farklı çalışmalar, doğruluk ve başarım oranının çok daha yüksek olmasını sağlayacağı ve psikolojik durum gibi farklı çalışmalarla katma değer katacağı değerlendirilmektedir. Yeni veri setimiz ile mevcutlar arasındaki farklar ele alınmıştır. İlgili veri setleri ile yapılan çalışmalar incelenmiş ve başarım oranı en yüksek olan yöntem tespit edilmiştir. Doğruluğu, ilgili çalışmadaki veri setleri ile karşılaştırılmıştır. Başarımı yüksek yöntem, gerçek imzalar arasına eklenen sahte imzanın tespitine ilişkindir. Ancak kişi imza atarken zaman içerisinde, art arda imzalar attığında veya imza atarken ki pozisyonu sebebiyle imzasında değişim veya bozulma olabilmektedir. Bu sebeple başarımı yüksek tespit edilen yöntemi oluşturduğumuz veri setinde denenmiştir. Yöntem, tüm imzaların gerçek sahiplerine ait olmasına rağmen düşük başarım ve doğruluk sağlamıştır. Bu düşük başarımın sebebi imzaların atılırken çeşitli nedenlerden dolayı farklılaşması diğer bir deyişle bozulmalarından kaynaklandığı değerlendirilmektedir. Bu nedenle imzalar eğer dijital bir materyal ile alınıyorsa bu imzaların alınırken nelere dikkat edilmesi gerektiği ve doğrulamanın yapılabilmesi için nelerin yapılması gerektiğine ilişkin yöntem önerisi sunulmaktadır.