Doğrudan yabancı yatırımların inovasyona etkisi: Türkiye örneği
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Maltepe Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, ULUSLARARASI TİCARET VE LOJİSTİK YÖNETİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MELİHA BULUT
Danışman: FULYA TAŞEL
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Küreselleşen dünyada gelişmiş, gelişmekte olan ve az gelişmiş ülkeler için kaynak kullanımı ve bunların etkileri oldukça önem kazanmıştır. Küreselleşme ile ortaya çıkan kaynaklardan biri de doğrudan yabancı yatırımlardır. Doğrudan yabancı yatırımlar ile sağlanan kaynak istihdama, kaliteye, pazarlamaya, ekonomik büyümeye etki etmektedir. Literatürde bu ve benzeri etkilerin araştırıldığı birçok çalışma bulunmaktadır. Fakat Türkiye'nin ele alındığı araştırma sayısı oldukça azdır. Bu çalışmada 2001-2018 yılları arasında Türkiye'ye yapılan doğrudan yabancı yatırımların inovasyona etkisi araştırılmıştır. İlgili dönemdeki Ar-Ge harcamaları, Ar-Ge personel harcamaları, makine ithalatı, patent ve faydalı model olmak üzere beş inovasyon parametresi ele alınmıştır. Ampirik çalışmada öncelikle verilerin kullanılabilirliliği birim kök testi ve korelasyon analizi ile tespit edilmiştir. Akabinde en küçük kareler yöntemi (OLS) ile beş farklı model oluşturulmuş ve modellerin uygunluğu test edilmiştir. Modellerin R2, Rd2 ve F istatistikleri modelleri anlamlı kılmıştır. İnovasyon parametresi olarak ele alınan Ar-Ge harcamaları ve Ar-Ge personel harcamalarında meydana gelen değişikliklerin önemli ve büyük kısmı doğrudan yabancı yatırımlar ile açıklanabilmektedir. Bunun yanı sıra makine ithalatı, patent ve faydalı modelde meydana gelen değişikliklerin büyük kısmı doğrudan yabancı yatırımlar ile açıklanabilmektedir. Doğrudan yabancı yatırımlarda meydana gelen bir değişim bu inovasyon parametrelerini doğrudan etkileyecektir. Sonuç olarak Türkiye'ye yapılan doğrudan yabancı yatırımlar ile inovasyon arasında pozitif bir ilişki tespit edilmiştir.