Heykel değerlendirmesinde estetik ve anti-estetik tartışması
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Maltepe Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, FELSEFE ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2015
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HATİCE ÖZİ HUNTÜRK
Danışman: İOANA KUÇURADİ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Estetik ve anti-estetik yaklaşımlarla bir sanat yapıtının sağladığı bilgi ve yapıtın değeri görülememektedir. Bu çalışmanın amacı, İoanna Kuçuradi'nin sanat yapıtının değerinin bilgisine ulaştırabilen değerlendirme görüşünde ortaya koyduğu yol ile bir heykeli değerlendirmenin olanağını göstermektir. Bu amaçla bu çalışmanın birinci bölümünde, estetik kavramı ve sanata bu kavramla yaklaşmanın sonuçları irdelenmiştir. Estetiğin duyular, duygular ile ilgili olduğu, anlamının belirsiz olduğu ve sanata sanat felsefesinin ışığında yaklaşmanın estetikle yaklaşmaktan daha uygun olduğu ortaya konulmuştur. İkinci bölümde, sanata estetik dışında olan yaklaşımlar: anti-estetik, negatif estetik ve inaesthetics; Wölfflin'in Panofsky'nin, Danto'nun, Dickie'nin ve Carroll'un görüşleri; Hartmann'ın ve Ingarden'in tabakalar kuramları; sanatı bir tür bilgi olarak gören Schopenhauer'ın, Heidegger'in, Nietzsche'nin ve Kuçuradi'nin görüşleri irdelenmiştir. Bilgi ile sanat arasındaki ilişki bu çalışma için önemlidir, çünkü bir sanat yapıtı bilgi sağlar; sanatçı, plastik sanatların biçim dilinin bilgisini kullanarak, sanat ve sanattan başka konularla ilgili bilgiyi yapıtı ile iletir. Bu çalışmanın üçüncü bölümünde, 1580'lerden günümüze heykel örnekleri irdelenerek, heykellerin estetik yaklaşımlarla ulaşılamayan "heykelleştirilmiş bilgiyi" sağladıkları ortaya konulmuştur. Bu bölümde anti-estetik denilen, sanat yapıtlarına dönüşen sıradan nesneler de irdelenerek, onları dönüştürenin bilginin gücü olduğu ortaya konulmuştur. Dördüncü bölümde, Kuçuradi'nin metodu, üçüncü bölümden seçilen sanat yapıtlarını değerlendirmek için uygulanmıştır. Bu metotla, bir sanat yapıtı tarafından sağlanan bilgi görülebilmekte; yapıtın değeri ve önemi ortaya koyulabilmektedir. Önerilen metot, sanatçı özgürlüğünü kısıtlamamakta, yapıtı belirli kriterlere uymaya zorlamamakta, yeni değerlendirmelere de açık görünmektedir. Anahtar sözcükler: estetik, anti-estetik, sanat felsefesi, Kuçuradi'nin yaklaşımı, heykel