Sadık Şendil senaryolarında Türk halk tiyatrosu motiflerinin incelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Maltepe Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, RADYO TELEVİZYON VE SİNEMA ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BAHAR ÇELİK
Danışman: GÖKÇEN CIVAŞ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Sinema, sanat dili geliştikçe kendine has bir evren oluşturmuş olsa da; temelinde geleneksel kültürün mirası yer almaktadır. Diğer sanatlara göre daha geç keşfedilmiş olan sinema, edebiyat ve tiyatroyu kaynak olarak kullanmıştır. Türkiye sineması ilk yıllarına denk gelen Tiyatrocular döneminde, tiyatro kaynaklarından sıklıkla yararlanmıştır. Türkiye sineması sonraki dönemlerinde de kökeni yüzlerce yıl öncesine dayanan Karagöz, Meddah, Ortaoyunu gibi geleneksel Türk tiyatrosu kaynakları kullanmaya devam etmiştir. Türkiye sinemasında, geleneksel Türk tiyatrosu kaynaklarını en verimli şekilde kullanan senaristlerden biri Sadık Şendil olmuştur. Tiyatro kökenli Şendil, en sevilen güldürü filmlerinin senaristi olarak bilinmektedir. Şendil'in senaryolarında geleneksel Türk kültür mirasından faydalandığı ve halkı buradan yakaladığı düşünülmektedir. Bu çalışmada; Sadık Şendil'in senaryolarında geleneksel Türk tiyatrosunun güldürü öğelerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda Sadık Şendil'in hem sinemada hem de tiyatroda oynanan, Yedi Kocalı Hürmüz, Kanlı Nigar ve Şabanoğlu Şaban adlı eserleri geleneksel Türk tiyatrosu güldürü öğeleri bağlamında incelemiştir. Yedi Kocalı Hürmüz, Kanlı Nigar ve Şabanoğlu Şaban filmlerinin analizinde temel hareket noktası olarak; güldürü sahneleri ile geleneksel Türk seyirlik oyunları arasındaki benzerlikler seçilmiştir. Sonuç olarak; Sadık Şendil' in Yedi Kocalı Hürmüz, Kanlı Nigar ve Şabanoğlu Şaban eserlerinde geleneksel Türk tiyatrosuna ait güldürü öğeleri olan; söz komiği, hareket komiği, tip ve taklit komiği, zenne kadın komiği ve entrika komiğini güldürü öğeleri olarak kullandığı görülmüştür. Anahtar Sözcükler: Geleneksel Türk Tiyatrosu, Türkiye Güldürü Sineması, Sadık Şendil, Yedi Kocalı Hürmüz, Kanlı Nigar, Şabanoğlu Şaban.