Modernleşme sürecinde gerçekleşen kültürel dönüşümün Gaziantep evlerindeki yaşam biçimine yansıması

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Maltepe Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, İLETİŞİM BİLİMLERİ ANABİLİM DALI (DİSİPLİNLERARASI), Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ASLI BÜYÜKBEŞE BARAN

Danışman: İCLAL GÜL BATUŞ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışma Gaziantep'te hayatlı Antep evlerindeki yaşamlardan günümüzdeki apartman dairelerine geçişte kültürel olarak nasıl dönüştüğünü modernleşme sürecini göz önünde bulundurarak incelemektedir. Modernite bireyi, toplumu, kenti dönüştürürken kültürel bir açıdan da etkili olmuştur. Ev içi yaşam pratikleri üzerinden dönüşen kültürün incelendiği bu araştırmada, modernleşme sürecinde kadın erkek rollerinin mahalle kültüründe nasıl olduğu, evlerin mekânsal görünümünün ne olduğu, boş zaman etkinlikleri denebilecek oyunlar, etkinliklerin neler olduğu, mevsimlerin ve gece gündüzün mekânsal olarak ne şekilde ayrılmaz bir bütün olduğu ve üretimin sadece maddesel değil zihinsel olarak da ne şekilde mümkün olduğu tartışılarak sunulmaktadır. Bu 5 maddeden veri elde edebilmek üzere Gaziantep Kent Arşivinin açık erişimde bulunan Youtube kanalındaki videolar izlenerek içlerinden ev yaşamı üzerine konuşan, çocukluğu, gençliği hayatlı Antep evlerinde geçenlerin anıları üzerinden içerik analizi yöntemiyle okunmaktadır. 2024 senesi sonuna kadar yüklenmiş ola 120 video'nun içerisinde 30 tanesi anılarından bahsetmiş, bunların içinden 5 tanesinin bu araştırmanın temasını oluşturan bu 5 maddeyi anlatan içeriklerine rastlanmıştır. 5 videodaki anlatımlarda birbirinden farklı ya da birbirinin aynı olan içerikler mevcuttur ve bu verilerin oluşturduğu bulgular yorumlanarak bireyin geniş aileleriyle, mahalleli ile iç içe yaşadığı evlerin nasıl olduğu anlatılmıştır. Bireylerin apartman dairelerinden önce nasıl bir yaşam sürebildiklerini gösteren kültürel bir çalışma ortaya çıkmıştır.