Türkiye'de değişen yoksulluk politikaları: 2011-2021 yılları arası bir inceleme
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Maltepe Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, İNSAN HAKLARI ANABİLİM DALI (DİSİPLİNLERARASI), Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: KÜBRA ÖZLEM USLU AYDIN
Danışman: NEŞE ŞAHİN TAŞĞIN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmada, yoksullukla mücadeleye ilişkin Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının temel bakış açısı ve uygulamaları görünür kılınarak sosyal yardım politikalarında iyileştirilmesi gereken yanların açığa çıkarılması amaçlanmıştır. 2011-2021 yılları arasında Bakanlık tarafından sunulan sosyal yardım programlarının seyri, başta faaliyet raporları olmak üzere; performans programları, kalkınma planları, e-bültenler, stratejik planlar ve ana akım medyada bulunan haberlerin doküman analizi yöntemiyle araştırılması sonucunda ortaya konmuştur. Çalışmada yoksulluk ve insan hakları arasındaki ilişki Henry Shue ve İoanna Kuçuradi'nin temel insan hakları kavrayışı üzerinden ele alınmış, yoksulluğun hiç vakit kaybetmeden herkes için ortadan kaldırılması gereğinin bilgisel temeline yer verilmiştir. Çalışmada elde edilen bulgulardan biri, 2011-2014 döneminde sosyal devlet ilkesi gereği uygulandığı ifade edilen sosyal yardımların, izleyen yıllarda "aile odaklılık" vurgusuyla sunulduğudur. 2011-2021 yılları arasındaki süreçte sosyal yardım programlarının tamamında faydalanıcı kişi sayısının ve Bakanlık bütçesinin artış gösterdiği fakat sosyal yardım faydalanıcısı yurttaşlara ödenen yardım tutarlarının ise asgari ücrete oranla her geçen yıl ciddi oranda düşüş yaşadığı çalışmanın bir diğer bulgusudur. Bu çerçeveden hareketle sunulan yardım tutarlarının yurttaşların temel insan haklarının korunmasından uzak olduğu bilinciyle Bakanlığın oluşturacağı sosyal politikaların, birey odaklı ve ihtiyaca yönelik değişimleri içerebilen temel vatandaşlık geliri gibi uygulamalarla şekillenmesinin önem arz ettiği sonucuna ulaşılmıştır.