Panik bozuklukta öfke ve bilişsel duygu düzenlemenin incelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Maltepe Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, PSİKOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2017
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ÖZGE ÖZ
Danışman: BAŞAK BAHTİYAR
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Panik bozukluk, ani ve beklenmedik panik ataklarla gelişen, tekrar panik atak yaşama korkusunun da eşlik ettiği bir kaygı bozukluğudur. Günlük yaşamda oldukça olumsuz etkileri olan panik bozukluğun gelişimi ve şiddetinde yaşam boyu süren ya da son zamanlarda yaşanan stres faktörleri de etkili olmaktadır. Stres düzeyinin yanı sıra hissedilen duygular ile bu duyguların nasıl düzenlendiği de panik bozukluk gelişiminde ve şiddetinde etkili olabilmektedir. Bu araştırmada, panik bozuklukta algılanan stres düzeyi, öfke duygusu ve bilişsel duygu düzenlemenin rolü incelenmiştir. Araştırmanın örneklemi panik bozukluk tanısı almış 109 (70 kadın, 39 erkek) kişi ve panik bozukluk tanısı olmayan 127 (76 kadın, 51 erkek) kişi olmak üzere toplam 236 kişiden oluşmaktadır. Bu kişilere İstanbul ilindeki çeşitli özel hastaneler ve tıp merkezlerinin psikiyatri klinikleri ve internet üzerinden ulaşılmıştır. Araştırmada veri toplama amacıyla Demografik Bilgi Formu, Panik Agorafobi Ölçeği, Algılanan Stres Ölçeği, Sürekli Öfke ve Öfke İfade Tarzları ölçeği ve Bilişsel Duygu Düzenleme Ölçeği kullanılmıştır. Çalışma sonuçlarında, panik bozukluk tanılı kişiler ile panik bozukluk tanısı olmayan kişiler arasında stres alt boyutlarında bir fark bulunamamıştır. Bununla birlikte öfke ifade tarzlarından içe yönelik öfkenin ve bilişsel duygu düzenleme stratejilerinden felaketleştirme stratejisinin panik bozukluk grubunda daha fazla kullanıldığı görülmüştür. Panik bozukluğun şiddetini yordayan faktörler incelendiğinde, algılanan stres düzeyinin, içe yönelik öfke ifadesinin ve felaketleştirme stratejisinin kullanımları arttıkça panik şiddetinin de arttığı görülmüştür. Buna karşılık; öfke kontrolü ve plana yeniden odaklanma stratejisinin kullanımı arttıkça panik şiddetinin azaldığı bulunmuştur. Araştırmanın bulguları alanyazın ışığında tartışılmıştır.