Kültürel kimliğin mekânsal etkileri: Mor Gabriel Süryani manastırı örneği
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Maltepe Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, İÇ MİMARLIK ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: POLEN ALMACA
Danışman: HANDAN ÖZSIRKINTI KASAP
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Tarihsel süreçte birçok disiplinde tanımı yapılmaya çalışılmış olan kültür kavramının ortak paydadaki tanımı insanın veya toplumun deneyim, alışkanlık ve kazanımlarının kuşaktan kuşağa aktarılması ile oluşan davranış kalıplarıdır. Kültür, zaman içerisinde değişim ve gelişime açık bir olgudur ve bu özelliği ile her toplumun tarihinde farklı şekilde yer edinmiştir. Genel anlamda kültüre ait ortak birtakım özellikler var olsa da her kültür kendi özgü yapısı ile oluşmuş, aktarılmıştır. İnsan, kültürden aldığı davranış, alışkanlıklarını yaşadığı mekâna da doğrudan yansıtmaktadır. Mekânların biçimlenişinin en temel etkenlerinden biri kültürdür. Kullanıcının ihtiyacına özgün biçimde şekillenerek kendini göstermekte ve kültürel farklılıklar ile ilintili olarak farklı birtakım mekânsal organizasyonlar ortaya çıkmaktadır. Çalışmanın yapılmış olduğu Mezopotamya'nın en eski sakinlerinden olan Süryaniler de, her toplumda olduğu gibi kültürlerini yaşamış ve sonraki nesillere aktarmıştır. Süryani kültürünü yaşamış oldukları mekânlarda da görebildiğimiz Turabdin Bölgesi'nde bu mekânsal organizasyon oldukça fazla hissedilmektedir. Süryanilere ait olan Mor Gabriel Manastırı da, Süryani kültürünü açıkça yansıtan bir örnektir. Çalışmada öncelikli olarak kültür kavramının tanımı yapılmaya çalışılmış, kültürün çevreye, insana etkisi incelenmiş, kültür yapıları, süreçleri değerlendirilmiştir. Sonrasında Süryanilerin yaşamları, kökenleri, ait oldukları kültürleri ele alınmıştır. Çalışmanın devamında; insanın varoluşundan bu yana ihtiyaç duyduğu en temel gereksinim olan barınma ihtiyacının giderildiği mekânın tanımı yapılmıştır. Mekânı oluşturan ögeler, bu ögelerin tasarıma etkisi ve mekân içinde bulunan insanın mekân ile olan etkileşimi incelenmiştir. Kültür kavramından da etkilenen algılama mekân içinde de var olmuştur. Tasarım kriterlerini bilmek, psikolojik, ergonomik ve görsel açıdan ihtiyaçlara cevap veren bir mekân yaratmak, mekânın doğru algılanmasını sağlayacaktır. Çalışmada algı ile mekân arasındaki ilişki de ele alınmıştır. Çalışmanın sonunda; Süryanilerin Turabdin Bölgesi'nde bulunan dini mekânları; kiliseler, manastırlar karşılaştırmalı olarak ele alınmış, Süryani kültürünün izlerini taşımakta olan Mor Gabriel Manastırı'nın mekânları ve mekân örgütlenmesinin yansımaları ile kültür arasındaki ilişki ortaya konulmuştur.