Thomas Hobbes ve J.J. Rousseau'da insan doğası ve barışın olanağı

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Maltepe Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, FELSEFE ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ERDAL İŞLER

Danışman: DİLEK ARLI ÇİL

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu tezde, belirli bir insan doğası düşüncesinden hareketle geliştirilen toplumsal barışı sağlama önerilerinin barındırdığı sorunlar T. Hobbes ve J. J. Rousseau'nun düşüncelerinden hareketle gösterilecektir. İki düşünür de, insan doğası, doğa durumu, toplum sözleşmesi, egemenlik gibi kavramlar üzerinde durmalarına rağmen farklı yönetim şekillerini savunurlar. Hobbes, insanın doğası gereği bencil ve şiddete meyilli olduğu düşüncesinden yola çıkarak iktidarın mutlak bir güce sahip olması gerektiğini savunur çünkü ancak mutlak güçteki bir iktidar savaşı sonlandırıp toplumsal barışı sağlayabilir. Bu şekilde sağlanan barışın bedeli, özgürlüğün yitirilmesidir. Rousseau ise, insanın doğal halinin iyi ve merhametli olduğunu ama toplumsallaşmayla birlikte bu durumun değiştiğini, insanın doğasındaki masumiyeti yitirerek yozlaştığını savunur. Toplumsallaşmayla birlikte ortaya çıkan yozlaşmaya özgürlüğün yitimi de eşlik eder ve bütün bunlar, insanlar arasında savaşlara neden olur. Rousseau, insanın tekrar özgürleşmesi ve toplumsal barışın sağlanması için genel iradeye dayalı bir yönetimi savunur. Her ne kadar insan doğasının tarihsel olarak değiştiğini söylese de, Rousseau'nun genel iradeye dayalı yönetimi, insanın özünde merhametli ve işbirliğine eğilimli olduğu düşüncesine dayanmaktadır. Rousseau'ya göre, genel iradeye dayalı bir yönetim, toplumsal barışı sağlayabilecek temel güçtür. Toplumsallaşma ile birlikte insanın doğası değiştiği ve genel irade kendiliğinden oluşamayacağı için, Rousseau yurttaşlık eğitimine başvurur. Fakat değişen insan doğasına rağmen gerçekleştirilen bu eğitim, özel iradeyi biraz da zorlayarak genel irade içerisinde eriten bir eğitim olma tehlikesini barındırır.