Olanzapinin şıçanlada alkol yoksunluk sendromu üzerine etkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Maltepe Üniversitesi, Tıp Fakültesi, PSİKİYATRİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2006
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: NASİBE ÜNSALAN
Danışman: ESRA SAĞLAM
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:5. ÖZETBu çalışmada, "sıvı diyet tekniği" yoluyla 21 gün boyunca kronik alkolverilerek alkole bağımlı yapılan sıçanlarda alkolün ani kesilmesi ile oluşturulan"deneysel alkol yoksunluk sendromu" üzerine olanzapin etkileri incelendi.Çalışmada sıçanların günlük ortalama alkol tüketimi 10.10±0.31-14.32±0.32g/kg/gün (ortalama ± OSH; n=40) arasında gerçekleşti. Sıvı diyet uygulamasının%7.2'lik alkol tüketimini kapsayan son iki haftalık tüketim değerleri açısından günlerarasında farklılık olsa da gruplar arasındaki fark tek başına istatiksel olarak anlamsızbulundu. Alkol almayan sıçanlara izokalorik alkolsüz sıvı diyet verildi. Alkol alan vealmayan gruplardaki sıçanların ağırlıklarında başlangıç değerlerine göre bir azalmagözlenmedi. Ön çalışma kapsamında naive sıçanlar üzerinde olanzapinin ( 0.5, 1, 2mg/kg, i.p. doz aralığında) lokomotor aktivite ve motor koordinasyona etkileri, salinenjeksiyonu yapılan kontrol grubu sıçanlara paralel olarak test edildi. Önçalışmalardaki bulgulara dayanılarak olanzapinin 0.5, 1 ve 2 mg/kg dozlarının alkolyoksunluk sendromu üzerine etkilerinin incelenmesi kararlaştırıldı. Alkolyoksunluğunun 2. saatinde olanzapinin 1 ve 2 mg/kg dozlarının lokomotor aktiviteüzerine etkileri değerlendirme dışı bırakıldı. Ön çalışmada saptanan olanzapindozları ve salin, 21 günlük süreç sonunda alkol-bağımlısı durumuna gelmiş olansıçanlara, alkol kesilmesini izleyen yoksunluk 2. saat ölçümlerinden 30 dakika önceilk dozlar ve yoksunluk 6. saat ölçümlerinden yine 30 dakika önce (ilk dozdan 4 saatsonra ikinci doz) olmak üzere ikinci dozlar i.p. olarak uygulandı. İlkenjeksiyonlardan 30 dakika sonra başlamak üzere; alkol yoksunluğunun 2., 4., ve 6.saatlerindeki yoksunluk semptomları, bazı belirtiler için sayısal, bazıları için ise skorölçütleri kullanılarak kaydedildi ve her bir grup için sayımla belirtilen verilerde"ortalama ± OSH" olarak, skorlanmış verilerde "medyan" olarak ve deneklerdegörülme oranı ile belirtilen verilerde ise "% oluş sıklığı" olarak kaydedildi veistatistikleri gerçekleştirildi.Olanzapin, tüm dozlarda, alkol yoksunluğunda ortaya çıkan lokomotoraktivite artışı üzerinde anlamlı bir değişiklik ( p > 0.05) oluşturmadı. Çalışmadakullanılan 2 mg/kg dozunda yoksunluğun 6. saatinde artmış stereotipik aktiviteyialkolik kontrol grubuna göre anlamlı olarak (p = 0.036) azalttı. Yoksunluksemptomlarından postür ve yürüme bozukluğu üzerine olanzapin 2 mg/kg dozunda68alkol yoksunluğunun 2. saatinde oluşan postür bozukluğunu (p = 0.041) ve yürümebozukluğunu (p = 0.041) daha da şiddetlendirdi. Alkol yoksunluğunda sıçanlardagözlenen kuyruk sertliği, ajitasyon ve tremor üzerine olanzapinin anlamlı bir etkisisaptanamadı. Yoksunluk semptomlarından katatoni üzerine olanzapinin olumlu ya daolumsuz olarak anlamlı bir etkisi oluşmamakla birlikte; gözlenen katatoni sayısınınçok az olması nedeniyle bu parametre için istatistiksel analiz uygulanmadı. Alkolyoksunluğundaki sıçanlarda oluşan "ıslak köpek silkinmesi" (wet dog shake) üzerineolanzapinin azaltıcı etkileri, yoksunluğun özellikle 6. saatinde belirgin olarakgerçekleşti. Bu zamandaki ölçümlerde olanzapin, ıslak köpek silkinme davranışınıanlamlı şekilde (p = 0.047) azalttı.Sonuç olarak, bu çalışmada elde edilen veriler çalışmada kullanılanolanzapinin alkol yoksunluk sendromu üzerinde bazı yararlı inhibitör etkilere sahipolduğunu gösterdi.Anahtar kelimeler: Alkol, Alkol Yoksunluk Sendromu, Olanzapin, Sıçan69