İnsan hakları bağlamında unutulma hakkı
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Maltepe Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, İNSAN HAKLARI ANABİLİM DALI (DİSİPLİNLERARASI), Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: NİZAMETTİN DİNÇ
Danışman: GONCA KURU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu tez, teknolojinin gelişmesiyle beraber dijital ortamda bulunan verilerin insan/insanlar üzerinde oluşturacağı olumsuz etkiler sonucunda ortaya çıkan "unutulma hakkı" kavramına felsefi, ekonomik, psikolojik ve hukuki olarak açıklama getirmeyi amaçlamaktadır. Bu hak üzerine günümüzde yazılmış tez sayısı ve akademik çalışmalar her geçen gün artmaktadır. Bu tezde bundan önceki çalışmalardan farklı olarak hakkın hukuksal tanımlarını da dikkate alarak felsefi, psikolojik ve ekonomik boyutlarıyla birlikte "unutulma hakkı" kavramının sınırları çizilmeye çalışılmıştır. Günümüzde hem akademik alanda hem de yargı kararlarında sıkça ele alınan unutulma hakkı, Türk mevzuatında henüz yer almamaktadır. Hakkın uygulanma alanı, yargı kararları ve akademik kaynaklarla belirlenmeye çalışılmaktadır. Öncelikle uluslararası yargı organları kararlarında dillendirilen ve sonrasında ulusal yargı organlarının kararlarında da değerlendirme konusu olan unutulma hakkı, gün geçtikçe daha fazla gündeme gelmekte ve bir hak olup olmadığı, hak ise hangi hak statüsünde olduğu gibi konularda tartışma konusu olmaya devam etmektedir. Bu çalışmada hak, öncelikle kavramsal olarak çözümlenmeye ve hakkı ortaya çıkaran gereksinimlerin insan için neden önemli olduğu üzerinde durulmaya çalışılarak; hakkın, insan için önemi tespit edilmek istenmiştir. Özellikle Türkiye'de uygulanan hukuk alanında unutulma hakkı ile ilgili yargı kararları değerlendirilerek bir sonuca varmaya çalışılmıştır. Her hak farklı haklarla ilişki içerisindedir. Bu sebeple unutulma hakkının da bir hak olarak kabul edilmesi durumunda sınırlarının belirlenmesi noktasında ilişkili olduğu hakların tespit edilmesi ve haklar arası sınırların doğru çizilmesi olası hak ihlalleri için önemlidir. Unutulma hakkı ile ilişki içerisinde olan ya da olabilecek haklar ve unutulma hakkı ile kesişen ya da birleşen noktalar üzerinde durulmuştur. Hakların birbiriyle olan ilişkilerinin tespiti yeni doğan, gelişen hakkın içeriğinin doğru belirlenmesi ve doğru uygulama alanı bulması için gereklidir. Bu çalışmada unutulma hakkı, yukarıdaki açıklamalar ışığında ele alınmış, kavramın bir hak olup olmadığı, bir hak ise insan hakları içerisindeki konumu, nasıl uygulanacağı gibi hususlar değerlendirilmiştir.