İnsan değerlerinin ve kişilik özelliklerinin, problem çözme yaklaşımı ile ilişkileri: Banka çalışanları üzerine bir araştırma
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Maltepe Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Psikoloji Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2008
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: RUKİYE BENGÜ KİLİT
Danışman: ESMA FİGEN KARADAYI
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmada 18-57 yaş arası banka çalışanlarının önem verdikleri amaçsal ve araçsal insan değerleri ile problem çözme yaklaşımları arasındaki ilişkinin araştırılması amaçlanmıştır. Ayrıca örneklem grubunun sahip olduğu kişilik özellikleri ile değerleri ve problem çözme yaklaşımları arasındaki ilişkiler incelenmeye çalışılmıştır.Araştırmanın örneklemini İstanbul ili Anadolu yakasındaki 5 özel bankada çeşitli görevlerde çalışan 180 kişi oluşturmaktadır. Araştırmada psiko demografik değerlendirme formu, Rokeach Değerler Listesi, Eysenck Kişilik Envanteri, Heppneer ve Petersen Problem Çözme Envanteri uygulanmıştır.Araştırma sonucunda sahip olunan değerlere göre problem çözme yaklaşımlarının değişim gösterdiği bulunmuştur. Ayrıca örneklem grubunun kişilik özellikleri ile değerleri arasında ve değerleri ile problem çözme yaklaşımları arasında da anlamlı ilişkiler bulunmuştur.Verilerin analizinde ortalama değerlerin farklılaşmasında Tek Yönlü Varyans Analizi (Anova) ve Tukey Çoklu Karşılaştırma Testi, kullanılan Rokeach Değerler Listesi, Eysenck Kişilik Envanteri, Hepneer ve Petersen Problem Çözme Envanterleri arasındaki ilişkiyi saptamak üzere de Pearson Korelasyon tekniği kullanılmıştır.Örneklemi oluşturan banka çalışanlarının % 36,1'i 23 ile 27 yaş arasında; % 27,8'i 18 ile 22 yaş arasında; % 25'i 28 ile 32 yaş arasında; % 11' 33 ile 57 yaş arasındadır. Katılımcıların %76,1'i kadın, %23,9'u erkektir.Araştırma sonucunda elde edilen bulgular; cinsiyet değişkenine göre değerlerin öncelik sıralamasına baktığımızda her iki grupta da (kadın ve erkek katılımcılarda) amaçsal değerlerden ?aile güvenliği? değeri birinci sırada tercih edilmiş, ?mutluluk? amaç değeri ise ikinci sırada tercih edilmiştir. Her iki grupta da (kadın ve erkek katılımcılarda) birinci sırada ?dürüst? araç değeri ve ikinci sırada ?sorumluluk? araç değeri tercih edilmiştir. Son sıralara baktığımızda yine her iki grupta (kadın ve erkek katılımcılarda) ?itaatkar? araç değeri en son sırada, ?entelektüel? araç değeri son sıradan bir önceki sırada tercih edilmiştir.Banka çalışanlarını kapsayan bu araştırmada demografik özelliklere göre bakıldığında ?ahiret selameti? değeri önem sıralamasında orta ve son sıralarda yer almıştır.Aceleci problem çözme yaklaşımı yüksek bireylerin değer sıralamasında ?ahiret selameti? değeri önemli bulunurken; ?mutluluk?, ?başarı hissi? ve ?sorumluluk sahibi? değerlerini önemsiz bulunmuştur. Düşünen problem çözme yaklaşımı yüksek bireyler için ?bilgelik? ve ?kendine saygı? değerleri önemli görülürken; ?iç huzur? değerinin önemsiz görülmüştür. Kendine güvenli problem çözme yaklaşımı yüksek bireylerde ?heyecanlı bir yaşam? ve ?hırs? değerleri ön sıralarda tercih edilmiştir.ANAHTAR KELİMELER:Amaçsal ve Araçsal Değerler, Kişilik, Problem Çözme, Banka Çalışanları.