Başlangıçtan günümüze resmin toplumsal anlamı ve NFT'ye sosyolojik bakış
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Maltepe Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, SOSYOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MEHTAP İLKNUR KÖSE
Danışman: FERHAT DEĞER
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Sanat, tarih boyunca bireylerin benimsediği değerleri, günlük yaşam pratiklerini ve kültürlerini yansıtmada bir araç olmuştur. Bundan dolayıdır ki, hem ilkel toplumlarda hem de modern kapitalist toplumlarında varlığını nesiller boyu sürdürmeye devam etmiş, önemli bir alana yerleşmiştir. Özellikle dijitalleşme, sanat eserlerinin dijital platformlar aracılığıyla daha geniş bir kitleye ulaşmasını ve NFT'ler (Non-Fungible Tokens) gibi dijital varlıkların ortaya çıkmasını sağlayarak sanatın kendini yeni bir şekilde ifade etmesine olanak sağlamıştır. Ele alınan çalışmanın amacı, resim sanatının tarihsel süreçte geçirdiği değişimleri ve NFT'nin sosyolojik açıdan sanat üzerindeki etkilerini derinlemesine incelemektir. Bu kapsamda yapılan çalışmanın evreni ve örneklemi belirlenmiş; İstanbul'da ikamet eden, resim sanatını icra eden ve NFT hakkında bilgi sahibi olan kişiler araştırmanın evrenine dahil edilmiş ve örneklemde 10 katılımcı yer almıştır. Araştırmaya gönüllü olarak katılan bu 10 katılımcıyla yarı yapılandırılmış görüşme gerçekleştirilmiş ve çalışmanın örneklemini, İstanbul'da ikamet eden, resim sanatını icra eden ve NFT konusunda bilgi sahibi sanatçılar oluşturmaktadır. Görüşmecilerden elde edilen veriler, nitel veri analizi programı olan MAXQDA'da tematik veri analizleri kullanılarak derinlemesine incelenmiş ve analiz edilmiştir. Veriler için kodlamalar ve sınıflandırmalar oluşturulmuş, resmin tarihsel gelişimi, NFT'lerin sosyolojik bağlamı ve bu iki olgu arasındaki ilişki derinlemesine analiz edilmiştir. Katılımcılar, NFT'lerin sanata erişimin artması ve sanatçılara yeni fırsatlar sağlanması gibi olumlu yönlerini vurgularken, sanat eserlerinin benzersizliği ve değeri üzerindeki olumsuz etkilerine ilişkin endişelerini de dile getirmişlerdir. NFT'lerin sanat dünyasında yarattığı değişim, sanat ve teknoloji arasındaki etkileşim ve sanatçıların eserleri üzerindeki kontrolü gibi başlıca konular katılımcıların cevaplarıyla etraflıca değerlendirilmiştir. Bunun yanı sıra yapılan görüşmeler ve incelenen literatür neticesinde dijitalleşmenin geleneksel sanat anlayışlarını da dönüştürmekte ve toplumsal sanat algısını yeniden şekillendirdiği ortaya çıkmıştır. Bu çalışma, sanatın dijitalleşmesi ve NFT'lerin yükselişiyle birlikte sanatın mekânsal ve sosyal yönlerinin nasıl geliştiğini kapsamlı bir şekilde ele almaktadır.