İntravenöz immünglobulin tedavisi sonrası gelişen akut böbrek hasarının değerlendirilmesi ve nötrofil jelatinaz ilişkili lipokalinin tedavi sonrası ilk 24 saatteki hasarı belirlemedeki rolü


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Maltepe Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: HAYDAR KAAN KARATAŞ

Danışman: ITIR YEĞENAĞA

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Giriş ve Amaç: İntravenöz İmmünglobulin G (IVIG) , Kawasaki, kronik inflamatuar demiyelinizan nöropati, B hücreli lenfositik lösemi gibi hastalıkların tedavisinde kullanılmaktadır. Ticari IVIG preparatlarının polimerleşmesini önlemek amacıyla stabilizan maddeler kullanılmaktadır. Sükroz bunlardan biridir ve osmotik nefrozise yol açarak akut böbrek hasarı oluşturabilmektedir . Bu calışma; ilk 24 saatteki Nötrofil Jelatinaz İlişkili Lipokalin'in (NGAL) düzeyinin IVIG tedavisi esnasında gelişebilecek ABH'ni öngörmek konusunda yararlı olup olmadığını ortaya koymak amacı ile planlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Ocak 2022- Eylül 2022 tarihleri arasında Maltepe Üniversitesi Hastanesi İç hastalıkları ve Nöroloji Kliniğinde yatarak IVIG tedavisi altındaki 25 gönüllü hasta ve 10 tedavi uygulanmayan, benzer özellikli gönüllü kontrol grubu olarak çalışmaya dahil edilmiştir. Vaka grubunun IVIG tedavisi öncesi(0.gün) ve sonrası(1.gün ) kan bun, kreatinin, sodyum, potasyum, kalsiyum, magnezyum, fosfor, ürik asit ve idrar NGAL, mikroalbümin/ kreatinin ölçümleri yapılmıştır. Tedavisi devam eden hastaların 5.gün kan biyokimyasal tetkikleri tekrarlanmıştır. Kontrol grubunun ise kan bun, kreatinin, sodyum, potasyum, kalsiyum, magnezyum, fosfor, ürik asit ve idrar NGAL, mikroalbümin/ kreatinin ölçümleri yapılmıştır. Hastaların ve kontrol grubunun komorbitleri , kullandıkları ilaçları sorgulanarak izlem formuna kaydedilmiştir. Kan ve idrar laboratuar ölçümleri Maltepe Üniversitesi Hastanesi laboratuarında yapılmıştır. İstatistiksel Analiz: Çalışmada elde edilen bulgular değerlendirilirken, istatistiksel analizler için IBM SPSS Statistics 26 (IBM SPSS, Türkiye) programı kullanıldı. Anlamlılık p< p0.05 düzeyinde değerlendirilmiştir. Bulgular: Çalışmaya 25'i IVIG alan hasta, 10'u kontrol grubunda olmak üzere toplam 35 kişi dahil edilmiştir. Genel olarak çalışmaya katılan kadın hastaların oranı %60,0, erkek hastaların oranı %40,0'dır.Kadın ve erkek oranı kontrol ve vaka grubunda benzerdir. Tüm katılımcıların yaş ortalaması ise 64,71 ±14,53 olarak hesaplanmıştır. Vaka grubunun NGAL sonucu ortalaması 28,3±49,50 ng/ml olarak hesaplanmıştır. Kontrol grubunun NGAL sonuç ortalaması ise 23,15± 26,43 ng/ml olarak hesaplanmıştır p: 0,75 olup iki grup arasında istatistiksel farklılık yoktur. IVIG tedavisi alan 25 vaka grubundaki hastaların tedavi öncesi idrar NGAL değer ortalaması 28,36±49,52ng/ml olup vaka grubunun IVIG tedavi sonrası 1.gün değer ortalaması ise 44,5±79,78 ng/ml dir. P değeri 0,178 olup fark istatistik olarak anlamlı değildir. Çalışmadaki septik 2 hastanın IVIG öncesi ve sonrası idrar NGAL değerleri sınır değer olan 131,7 ng/ml üzerinde olup devamında iki hastada da akut böbrek yetmezliği gelişmiştir. İdrar NGAL ve idrar mikroalbümin/kreatinin korelasyon analizinde p 0,03 olarak saptanmıştır. Tartışma ve Sonuç: Sükroz içermeyen IVIG preparatları ile tedavi gören hastalarda IVIG e bağlı bir akut böbrek hasarı gelişmemiştir. IVIG tedavi sonrası idrar NGAL ölçümleri daha yüksek saptanmış olup tedavi öncesi NGAL ölçümü ile kıyaslandığında anlamlı bir istatistiksel farklılık izlenmemiştir. Tedavideki 2 septik hastanın tedavi öncesi ve sonrası idrar NGAL ölçümleri yüksek seyretmiş olup, ABH 72 saat sonra gelişmiştir. İdrar NGAL düzeyi ve idrar mikroalbümin/kreatinin düzeyinin birbiri ile bağlantılı bulunması uygulamanın böbrekte bir miktar hasara yol açmış olduğunun kanıtı olarak yorumlanabilir. Anahtar Kelime: İntravenöz İmmünglobulin G, Nötrofil Jelatinaz İlişkili Lipokalin, akut böbrek hasarı(ABH), biyobelirteç