Ergenlerde sosyodemografik özelliklere ve algılanan sosyal destek ile akran zorbalığına maruz kalmanın incelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Maltepe Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Psikoloji Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2010
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ELİF CAN GÜRSOY
Danışman: ESMA FİGEN KARADAYI
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Son yıllarda akran zorbalığına hedef olma, akrana zorbalık gösterme ve bu tür davranışların nedenlerini ve sonuçlarını anlamaya yönelik araştırmaların sayısında önemli bir artış olmuştur. Bridge'e (2003) göre bir çocuğun, diğer çocuk ya da bireyler tarafından hedef seçilerek, sürekli rahatsız edici davranışlara maruz kalması olarak tanımlanan akran zorbalığı hem yapan çocuk için hem de buna maruz kalan çocuk için önemli olumsuz etkilere neden olur. Bu tür davranışlar, bireylerin yapılan bir davranışa tepki olarak ortaya koydukları saldırgan davranışlardan farklılık göstermektedir.Bu çalışmada, ergenlerin sosyodemografik özellikleri ile akran zorbalığına maruz kalma ilişkisi araştırılmıştır.Uygulama İstanbul ilinde ikamet eden, 2 devlet lisesinde öğrenim gören, 15-17 yaş arasında olan 178 kız, 245 erkek olmak üzere toplam 423 öğrenci üzerinde uygulanmıştır.Bu çalışmayı gerçekleştirirken Akran Zorbalığını Belirleme Ölçeği, Çok Boyutlu algılanan sosyal Destek Ölçeği ve Kişisel Bilgi Formu, gidilen liselerdeki sınıflara toplu olarak uygulanmıştır.Hipotezin sonuçları ışığında, ergenlerde sosyo demografik özellikler, algılanan sosyal destek ve akran zorbalığına maruz kalma arasında anlamlı sonuçlar bulunmuştur.Sosyodemografik özellikler ve akran zorbalığı alt boyutları arasındaki ilişki incelendiğinde yaş boyutunda 16 yaşındakilerin, cinsiyet boyutunda erkeklerin, anne eğitim düzeyi boyutunda annesi herhangi bir örgün eğitimi tamamlamamış/almamış olanların, anne çalışma boyutunda annesi çalışanların, baba çalışma boyutunda babası çalışmayanların, algılanan ekonomik düzey boyutunda ekonomik durumu kötü olanların, birlikte yaşadığı kişi/kişiler boyutunda anne baba ile yaşamayan ya da sadece anne veya baba ile yaşayanların, kendisi haricinde aile içi şiddete tanık olma boyutunda ebeveyni şiddete başvuranların, kendisine aile içinde şiddet uygulanma boyutunda ailesi tarafından şiddet görenlerin ve kardeş sahibi olma boyutunda kardeşi olan öğrencilerin daha fazla akran zorbalığına maruz kaldıkları saptanmıştır.Algılanan sosyal destek ve akran zorbalığına maruz kalma arasında negatif yönde anlamlı bir ilişki gözlenmektedir. Algılanan sosyal desteğin azalması ve zorbalığa maruz kalama arasında ilişki olduğunu düşündürmektedir.Ayrıca zorbalık ölçeği alt boyutları kendi içerisinde karşılaştırıldığında da pozitif yüksek yönde anlamlı bir ilişki gözlenmektedir. Bu durum da herhangi bir zorbalık türündeki artışını/azalışın diğer zorbalık türlerinde de artışa/azalışa neden olduğu anlamına gelmektedir.Anahtar Kelimeler: Zorbalık, Kurban, Sosyal Destek, Ergenlik