Diyarbakır ili, Çermik ilçesi kültür varlıklarını koruma önerileri
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Maltepe Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, MİMARLIK ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2018
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ESER ÖNAL ÇINAR
Danışman: İLTER BÜYÜKDIĞAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Tarihi zenginliğin belgesi niteliğindeki kültür varlıklarının, uluslararası tüzük, yönetmelik ve mevzuatlarla korunması güvence altına alınmıştır. Bu güvence çerçevesinde, köklü tarihe sahip Diyarbakır ili Çermik ilçesindeki kültürel miras niteliğindeki varlıkların da korunmasına ait yöntemlerin belirlenmesi gerekmektedir. Çermik, anayol kavşaklarından uzakta konumlanmış, çok eski geçmişe ait arkeolojik ve kentsel kültür varlıklarını barındıran bir ilçedir. Coğrafik konumu sebebiyle kültürel zenginliği saklı kalmış, gerektiği gibi araştırılmamıştır. Belge niteliğindeki bazı mimari yapılar kötü kullanıma maruz kalmış, halk bilinci oluşturulamamıştır. Bazı eserler ise yerel yönetimlerce restore edilmiş, ancak yanlış onarımlar ve hatalı restorasyon teknikleri sebebiyle özgün yapı niteliği korunmamıştır. İlçede; tarihçilerin, arkeologların ve diğer araştırmacıların ilgisine ve incelemesine muhtaç çok sayıda tarihi kale, han, hamam, saray, cami, medrese, tekke, köprü, çeşme, gayrimüslimlere ait ibadethaneler ile sivil mimari örnekleri bulunmaktadır. Mevcut kültür varlıklarının tarihçesi, mimari özellikleri, süsleme ve benzeri görsel uygulamaları dikkate alındığında; bazılarının amacı dışında kullanılmış oldukları, bazılarının ise yanlış onarımlar ve tekniğine uygun olmayan restorasyon sebebiyle özgün yapı niteliğini kaybettikleri anlaşılmıştır. Tez çalışması ile; uluslararası miras niteliğindeki tarihi ve kültür varlıklarının korunmasına yönelik olarak; ilgili kişi ve kurumların ilgisinin çekilmesi, gerekli mali kaynak ayrılması, özgün işlevi dışında kontrolsüz kullanan veya yanlış onarıma başvuran halkın bilinçlendirilmesi, yerel yönetimlerin doğru restorasyon tekniklerini kullanması amacıyla; bilimsel temele dayalı değerlendirmeler yapılmış, her bir yapı için uygun restorasyon yöntemleri belirlenerek çeşitli öneriler sunulmuştur. Anahtar Kelimeler: 1. Diyarbakır; 2. Çermik; 3. Restorasyon Önerileri; 4. Kültür Varlıkları;