Madde kullanıcılarının yakınlarında bakım veren yükü, algılanan sosyal destek ve yaşam kalitesi arasındaki ilişki


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Maltepe Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, PSİKOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2020

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: RABİA ÖZER

Danışman: ASLI EYRENCİ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Araştırmada madde kullanıcılarının yakınlarının yaşadıkları problemler "yük" kavramı ile ele alınmıştır. Bu amaçla, İstanbul İli Pendik İlçe Sağlık Müdürlüğü Bağımlılık Danışma Birimine başvuru yapan, amaçlı örneklem tekniğiyle seçilmiş 156 yetişkin bakım veren (99 kadın, 57 erkek) bireyden "Demografik Bilgi Formu", "Zarit Bakıcı Yük Ölçeği", "Algılanan Sosyal Destek Ölçeği" ve " Dünya Sağlık Örgütü Yaşam Kalitesi Ölçeği- Kısa Formu" toplanmıştır. Çalışmanın sonuçlarına göre bakım veren yükü ile ilişkili demografik değişkenler: cinsiyet, medeni durum, gelir düzeyi, bakım veren ve/veya verilenin çalışma durumu, bakım verilenin kullandığı maddenin türü ve bakım verme süresidir. Ayrıca, madde kullanıcılarının bakım verenlerinde bakım veren yükü şiddetli düzeyde bulunmuştur. Bakım veren yükü ile algılanan sosyal destek ve yaşam kalitesi arasında negatif yönlü bir ilişki, algılanan sosyal destek ile yaşam kalitesi arasında ise pozitif yönlü bir ilişki görülmüştür. Aynı zamanda bakım veren yükü ve yaşam kalitesinin bedensel ve ruhsal alanları arasındaki ilişkide algılanan sosyal desteğin düzenleyici bir etkisi bulunmuştur. Çalışmadan elde edilen bulgular literatürle uyumlu olup, madde kullanıcılarının tedavisinde bakım verenlerin de tedavi sürecine dahil edilerek sosyal destek düzeylerinin artırılmasının, bakım veren yükünü azaltmada ve yaşam kalitesini artırmada önemli olduğu düşünülmektedir. Anahtar Sözcükler: Madde kullanıcıları, bakım veren yükü, algılanan sosyal destek, yaşam kalitesi