Genç yetişkinlerde sosyal medya bağımlılığının algılanan anne baba tutumu, öz şefkat, duygu düzenleme değişkenleri açısından incelenmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Maltepe Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, PSİKOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: BUKET TUBA AKSOY

Danışman: ESMA FİGEN KARADAYI

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu araştırmada algılanan ebeveyn tutumları, öz şefkat ve duygu düzenleme güçlüğü ile sosyal medya bağımlılığı arasındaki ilişkilerin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırma ilişkisel tarama modelinde yürütülmüştür. Araştırmanın örneklemini Türkiye'de internet erişimi olan 18-35 yaş aralığındaki genç yetişkinler arasından uygun örnekleme yöntemi ile seçilen 385 katılımcı oluşturmuştur. Araştırma verileri, Demografik Bilgi Formu, Anne Baba Tutumları Ölçeği, Öz Şefkat Ölçeği, Duygu Düzenleme Güçlüğü Ölçeği ve Sosyal Medya Bağımlılığı Ölçeğini içeren çevrimiçi bir anket formu aracılığıyla elde edilmiştir. Toplanmış olan veriler SPSS v26 programı yardımıyla analiz edilmiştir. Araştırmanın analizinde öncelikle frekans analizleri tercih edilmiş, sonrasında ölçek güvenirlikleri için Alpha katsayıları çıkarılmış, değişkenlerin katılımcıların sosyodemografik özelliklerine göre farklılaşıp farklılaşmadığını saptayabilmek için; iki kategoriye sahip olan değişkenlere t testi, iki veya daha fazla kategoriye sahip değişkenlere ise ANOVA testi, değişkenler arası ilişki için Pearson korelasyon katsayısı ve değişkenler arası etkiye bakabilmek adına da çoklu regresyon analizi yapılmıştır.Araştırma sonucunda ilk olarak, daha küçük yaşta, bekar, çalışmayan, kendisi/annesi/babası daha düşük eğitime sahip bireylerin sosyal medya bağımlılığının daha yüksek düzeylerde olduğu tespit edilmiştir. Bunun yanında, sosyal medya bağımlılığı üzerinde baba demokratik tutumunun anlamlı ve negatif yönde bir etkisi varken, anne/baba koruyucu/istekçi tutumu ve baba otoriter tutumunun anlamlı ve pozitif yönde etkilerinin olduğu belirlenmiştir. Ayrıca, sosyal medya bağımlılığı üzerinde öz şefkatin negatif yönde, duygu düzenleme güçlüğünün ise pozitif yönde ve anlamlı etkilerinin olduğu görülmüştür. Öte yandan, öz şefkat üzerinde anne ve baba demokratik tutumunun pozitif yönde anlamlı etkileri varken, baba otoriter tutumu ve anne koruyucu/istekçi tutumunun negatif yönde ve anlamlı bir şekilde tesir ettiğigörülmüştür. Araştırmada son olarak öz şefkatin duygu düzenleme güçlüğü üzerinde negatif yönde ve anlamlı bir etkisinin olduğu sonucu elde edilmiştir.