Umut,algılanan stres ve baş etme tutumlarının psikolojik belirtilerdeki yordayıcı rolünün incelenmesi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Maltepe Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, PSİKOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ESİNNAZ BÜLBÜLOĞLU

Danışman: BAŞAK BAHTİYAR

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Umut, kişinin olumsuz hayat deneyimleri karşısında tampon görevi gören psikolojik bir güç, koruyucu bir faktör ve bilişsel motivasyonel bir yapı olarak tanımlanmıştır (Valle, Huebner ve Suldo, 2006). Umut eksikliğinin depresyon ve öz yıkım gibi birçok olumsuz psikolojik durumla ilişkisi olduğu yapılan araştırmalarda belirtilmektedir (Yıldız, 2016). Bu çalışmanın amacı ise stresle ilişkili psikolojik belirtilerde umut ve baş etme tutumlarının rolünü incelemektir. Çalışmaya farklı üniversitelerden, çeşitli bölümlerde eğitime devam eden 18-25 yaş aralığında 320 kadın ve 275'i erkek olmak üzere 595 gönüllü katılımcı dahil olmuştur. Katılımcılardan Demografik Bilgi Formu, Sürekli Umut Ölçeği, Pozitif ve Negatif Duygu Ölçeği, Baş Etme Tutumları Ölçeği'nin kısa formu, Beck Anksiyete Envanteri, Beck Depresyon Envanteri, Algılanan Stres Ölçeği'nin 10 maddeden oluşan formu ile Psikolojik İyi Oluş Ölçeği kullanılarak veri toplanmıştır. Araştırma sonuçları, artan umut düzeyi ile stresle baş etme tutumlarından kendine güvenli ve iyimser yaklaşımın kullanılmasının, algılanan stres düzeyinin azalması ile psikolojik iyilik halinin artmasının ilişkili olduğunu ortaya koymuştur. Ayrıca algılanan stres karşısında çaresiz yaklaşımın kullanılmasının, kendine güvenli yaklaşımın kullanılmamasının ve de düşük umut düzeyinin negatif duyguyu, depresyon ve kaygı belirtilerini yordadığı gözlenmiştir. Bulgular alanyazındaki çalışmalarla birlikte yorumlanmış; çalışmanın güçlü yanlarına ve gelecekte yapılabilecek çalışmalarda kullanılabilecek önerilere yer verilmiştir.