Estetik bağlamında resim sanatının alımlanmasında özgürlüğün biçimleri


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Maltepe Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, FELSEFE ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: YILDIRIM ONUR ERDİREN

Danışman: GÜNCEL ÖNKAL

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Estetik bağlamında resim sanatının alımlanmasında özgürlüğün biçimlerinin incelendiği bu çalışmanın amacı, sanatta özgürlük ilişkisini estetik bağlamında açıklamak ve bu tartışmanın hangi sorunsallar kapsamında değerlendirildiğini resim sanatı özelinde örneklendirmektir. Estetik düşüncenin oluşumundan itibaren ortaya çıkan kavramsal felsefi tartışma boyutu tezin gelinde yer almaktadır. Estetik çözümlemenin basamakları olarak ele alınan estetik süje-obje ilişkisi ve estetik değer-yargı ilişkisi bu bölümde bütüncül bir yaklaşımla anlatılmaktadır. Böylelikle bu bölümde birbirinden farklı iki çözümleme biçimi sanatçının yaratma faaliyetinin başlangıcından sanat yapıtının değerlendirilmesi aşamasına kadar ilişkisel boyutu içerisinde ele alınmaya çalışılmıştır. Özgürlük biçimleri, felsefi perspektifte insan, toplum, siyaset ve sanat olgusu bağlamında açıklanmaktadır. İnsan olma ve özgürlük, toplumsal özgürlük, siyasal özgürlük ve sanatta özgürlük başlıkları, felsefe tarihindeki farklı anlayışlar açısından yorumlanarak karşılaştırılmıştır. Yine bu bölümde, bir özgürlük biçimi olarak resim sanatının alımlanması örneği üzerinden, alımlamanın estetik açıdan hangi epistemolojik, ontolojik, etik boyutlara karşılık geldiği ve resim sanatının nasıl alımlandığı irdelenmiştir. Resim sanatı ve özgürlük ilişkisi çağdaş tartışmalar ve sanatın aktörleri çerçevesinde irdelenmektedir. Sanatın özneleri olarak konumlandırılmaları bakımından sanatçı, sanat eleştirmeni, sanatsever, eğitmen ve devlet adamı figürlerinde anılan özgürlük ilişkilerinin hangi boyutta olduğu açıklanmıştır. Son olarak ise, sanat, kurumsallaşma-özgürlük ilişkisi tartışmaya açılmıştır. Dolayısıyla yapılan bu tez çalışmasında sanatın kurucu ve yürütücü öğeleri arasındaki ilişkinin felsefi boyutunun serimlemek; diğer yanıyla resim sanatı özelinde günümüz özgürlük anlayışına katkı vermeyi hedeflemektedir.